Sprawozdanie
z działalności Zarządu Głównego
Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich w kadencji 2005-2009

1.1. Działania organizacyjne

W dniach 4-5 czerwca 2005 r. obradował w Warszawie Krajowy Zjazd Delegatów SBP. Uczestnicy Zjazdu przyjęli trzy uchwały dotyczące kolejno: zgłoszonych wcześniej i przedyskutowanych zmian w Statucie SBP, Programu działania SBP na lata 2005-2009 oraz przyznania godności Członka Honorowego SBP Barbarze Drewniewskiej-Idziak, Bolesławowi Howorce, Janinie Jagielskiej, Andrzejowi Jopkiewiczowi, Andrzejowi Kempie oraz Janowi Wołoszowi.

Krajowy Zjazd Delegatów dokonał wyboru nowych władz Stowarzyszenia. Przewodniczącą SBP została kol. Elżbieta Stefańczyk, a członkami Zarządu Głównego kol. kol.: Teresa Arendt, Sylwia Błaszczyk, Maria Bochan, Maria Burchard, Zofia Ciuruś, Halina Ganińska, Ewa Kobierska-Maciuszko, Jerzy Krawczyk, Krzysztof Marcinowski, Joanna Pasztaleniec-Jarzyńska, Jadwiga Sadowska, Stanisław Turek, Ryszard Turkiewicz, Andrzej Ziemiński.

W skład Głównej Komisji Rewizyjnej weszli kol. kol.: Janusz Ambroży (przewodniczący), Teresa Błońska, Barbara Drewniewska-Idziak, Teresa Gawlik, Zofia Gołub-Kowalska, Dorota Malczewska-Stus, Bogumiła Manulak, Regina Sakrajda, Wiesława Szlachta.

Główny Sąd Koleżeński pracował w składzie kol. kol.: Bolesław Howorka (przewodniczący), Janina Jagielska, Andrzej Jopkiewicz, Marian Filipkowski, Józef Zając.

Na pierwszym posiedzeniu nowego Zarządu Głównego SBP (27 czerwca 2005 r.) powołano Prezydium ZG w składzie: przewodnicząca SBP – Elżbieta Stefańczyk, wiceprzewodniczące – Maria Bochan, Zofia Ciuruś, Ewa Kobierska-Maciuszko, sekretarz generalny – Maria Burchard, skarbnik – Joanna Pasztaleniec-Jarzyńska, członek Prezydium ds. okręgów i Statutu SBP – Sylwia Błaszczyk, członek Prezydium ds. Sekcji, Komisji i Zespołu – Teresa Arendt. W 2006 r. po rezygnacji z pracy Teresy Arendt, do Zarządu Głównego oraz Prezydium ZG powołano Ewę Chrzan (Uchwałą nr 7/2006).

Zarząd realizował zadania, w ramach kompetencji określonych w Statucie SBP, na podstawie zatwierdzonych regulaminów pracy Prezydium i ZG SBP. W okresie sprawozdawczym Zarząd Główny spotkał się na 13, a Prezydium Zarządu Głównego na 22 posiedzeniach, które odbywały się w terminach ustalonych w rocznych planach działania ZG SBP. W każdym posiedzeniu ZG uczestniczyli przedstawiciele GKR (zazwyczaj przewodniczący Janusz Ambroży i Barbara Drewniewska-Idziak) oraz honorowy przewodniczący SBP – Stanisław Czajka, który doradzał i udzielał konsultacji w wielu sprawach, będących przedmiotem obrad Zarządu. Na niektóre posiedzenia zapraszany był również Bolesław Howorka – przewodniczący GSK oraz Janina Jagielska – przewodnicząca Komisji Odznaczeń i Wyróżnień ZG SBP.

W okresie kadencji przyjęto łącznie 44 uchwały: 8 w 2005 r., 17 w 2006 r., 11 w 2007 r., 8 w 2008 r. Dotyczyły one wielu istotnych kwestii wpływających na poziom i zakres realizacji zadań statutowych oraz organizację pracy, m.in.:

• zmian strukturalnych w Zarządzie Głównym i organach terenowych SBP, np.: reaktywowania Sekcji Bibliotek Publicznych, powołania Komisji Zarządzania i Marketingu, rozwiązania Komisji Statystyki Bibliotecznej; powołania Oddziału SBP w Rzeszowie z siedzibą w Bibliotece Uniwersytetu Rzeszowskiego, likwidacji Oddziału w Świątkach (Okręg Warmińsko-Mazurski). W 2009 r. do ZG SBP wpłynęły dalsze 2 wnioski o powołanie Oddziału SBP w Kielcach oraz w Skarżysko-Kamiennej,
• zatwierdzenia regulaminów bądź zmian w regulaminach: Nagrody Naukowej SBP; Medalu „Bibliotheca Magna Perennisque”; nadawania godności Członka Honorowego SBP. W 2008 r. Zarząd Główny podjął uchwałę o nadaniu Nagrodzie Młodych SBP im. prof. Marii Dembowskiej,
• finansów Stowarzyszenia, tj.: wykorzystania środków pozyskiwanych co roku z odpisów podatkowych; obowiązywania instrukcji dla skarbników ogniw SBP; przekazywania do ZG, na wspieranie działalności statutowej, 15% środków pozyskiwanych przez Biuro, Sekcje, Komisje, Zespół,
• zatwierdzenia sprawozdań z działalności Stowarzyszenia, a także zmian sposobu ich sporządzania w okresie od KZD do Forum SBP,
• utworzenia nowej platformy internetowej SBP,
• archiwizacji dokumentów ZG SBP, gratisów publikacji Wydawnictwa SBP,
• powołania doraźnych zespołów, np. Komitetu Honorowego oraz Komitetu Programowo-Organizacyjnego obchodów Jubileuszu 90-lecia SBP, składu Komisji ds. Nagrody Naukowej SBP im. Adama Łysakowskiego, Zespołu ds. restrukturyzacji Biura i Wydawnictwa SBP, Zespołu ds. projektu nowej platformy internetowej SBP, Zespołu ds. opracowania założeń i projektu ustawy o bibliotekach,
• przystąpienia do LIBER (Ligi Europejskich Bibliotek Naukowych),
• zwołania VI Forum SBP,
• apeli do władz, np. w sprawie kompleksowego programu ochrony Narodowego Zasobu Bibliotecznego,
• reorganizacji Biura ZG.

Wszystkie uchwały zostały zrealizowane, a ich treści opublikowane na stronie WWW Stowarzyszenia oraz w „Biuletynie informacyjnym”.

Najważniejszymi zadaniami organizacyjnymi, realizowanymi w latach 2005-2009 były:

Jubileusz 90-lecia Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich oraz 80-lecia „Przeglądu Bibliotecznego”

Jubileusz, obchodzony 11.10.2007 r. w Bibliotece Narodowej, zgromadził blisko 400 uczestników, zarówno członków SBP, jak i współpracujących z nim przedstawicieli instytutów bibliotekoznawstwa i informacji naukowej, towarzystw naukowych, wszystkich rodzajów bibliotek, stowarzyszeń, wydawców, księgarzy i innych organizacji związanych z sektorem książki. W uroczystościach uczestniczyli też przedstawiciele resortów kultury, edukacji, nauki i szkolnictwa wyższego. Gościem honorowym obchodów był prof. Władysław Bartoszewski. W porywającym wystąpieniu podkreślił on swoje emocjonalne związki ze stowarzyszeniem (pracował w nim w latach 1955-1977 oraz społecznie w ZG) i przywołał w pamięci wielu kolegów z SBP, zarówno obecnych na sali, jak i już nieżyjących. Jubileuszowe obchody były okazją do wręczenia odznaczeń państwowych, medali i odznak resortowych oraz medali i odznak SBP dla najbardziej zasłużonych działaczy Stowarzyszenia oraz bibliotek. Wręczono ponadto medale i dyplomy laureatom Nagrody Naukowej SBP im. A. Łysakowskiego oraz Nagrody Młodych SBP. Historię i dorobek 90-lat działalności Stowarzyszenia przedstawiono w postaci prezentacji multimedialnej, otwarto również wystawę „Z dziejów SBP 1917-2007”. Uroczystości jubileuszowe odbywały się także przez cały rok w Okręgach i Oddziałach, poprzez organizowanie okolicznościowych zjazdów członków SBP, konferencji, seminariów, warsztatów, wykładów, wystaw publikacji okolicznościowych itp. Redakcja „Przeglądu Bibliotecznego” wydała z okazji 80-lecia periodyku numer specjalny czasopisma.

VI Forum SBP

Forum SBP, organizowane zgodnie ze Statutem w połowie kadencji ZG SBP, miało miejsce 11.10.2007 r. w Bibliotece Narodowej. Zgromadziło ok. 250 przedstawicieli wszystkich struktur SBP. Głównym tematem VI Forum była dyskusja nad ustawą o bibliotekach. Forum przyjęło 3 uchwały dot.:

• oceny realizacji Programu działania SBP na lata 2005-2009 w pierwszej połowie kadencji ZG; stwierdzono, że realizacja programu przebiega zgodnie z przyjętym na KZD dokumentem,
• aprobaty prowadzenia prac nad projektem ustawy o bibliotekach; zalecono przedstawienie wyników prac nad ustawą na Krajowym Zjeździe Delegatów w 2009 r.,
• wystosowania „Apelu bibliotekarzy polskich do liderów partii i ugrupowań politycznych startujących w wyborach w 2007 r”., aby włączyli do swoich programów problematykę upowszechniania czytelnictwa, usprawniania dostępu do informacji dla wszystkich grup społecznych.

We wnioskach z Forum delegaci zgłosili potrzebę: opracowania kryteriów przyznawania tytułu Członka Honorowego SBP oraz wszystkich odznaczeń i wyróżnień stowarzyszeniowych, zasięgnięcia opinii w okręgach w sprawie ewentualnej konieczności zmian w Statucie SBP, upowszechniania w środowisku bibliotekarskim wyników prac nad nowelizacją ustawy o bibliotekach, podjęcia prac nad projektem systemu awansu zawodowego bibliotekarzy oraz rozważenie propozycji powołania zespołu ds. kształcenia i doskonalenia zawodowego bibliotekarzy, a także wystąpienia do MKiDN z inicjatywą ustalenia dotacji celowej na komputeryzację bibliotek publicznych. Wnioski z Forum były następnie analizowane przez ZG, który podjął stosowne decyzje dot. ich realizacji.

Forum towarzyszyła konferencja naukowa pt. „Przyszłość bibliotek w Polsce”, obejmująca problemy środowiska bibliotekarskiego, ujęte w ramach sesji plenarnej oraz czterech paneli dyskusyjnych dotyczących: nauki o książce, zawodu bibliotekarza, przyszłości czasopism bibliotecznych, przyszłości bibliotek.

Przygotowania do KZD 2009

Prace nad przygotowaniem Krajowego Zjazdu Delegatów w 2009 r. rozpoczęto już ponad rok wcześniej. Na posiedzeniach ZG powołano Komisję ds. Statutu, Komisję ds. gromadzenia i analizowania wniosków, określono termin Zjazdu (30-31 maja 2009 r.), tryb wyboru delegatów, ustalono miejsce obrad (Konstancin-Jeziorna). W toku dalszych przygotowań, ZG powołał Komitet Programowy KZD oraz Komitet Organizacyjny, opracował i ogłosił na stronie internetowej harmonogram przygotowań do KZD oraz program Zjazdu. W Biurze ZG SBP rozpoczął działanie sekretariat organizacyjny KZD, który monitorował przebieg przygotowań i realizację harmonogramu, opracował karty zgłoszeń delegatów, mandaty wyborców, folder Zjazdu, przygotował i rozesłał zaproszenia, prowadził rozmowy z dyrekcją ośrodka, w którym odbędzie się Zjazd. W poszczególnych strukturach SBP odbywały się w ostatnim kwartale 2008 r. i pierwszym 2009 r. walne zebrania połączone z wyborami, do Biura nadsyłano dokumentację sprawozdawczo-wyborczą z Okręgów, listy delegatów na KZD. Do współorganizacji konferencji, towarzyszącej KZD, zaproszono Konferencję Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich, Konferencję Dyrektorów Wojewódzkich Bibliotek Publicznych, Instytut Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych UW oraz Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UJ. Celem konferencji pt.: „Nowoczesna biblioteka – kluczem do sukcesu użytkownika i edukacji społeczeństwa”, która odbędzie się 29-30 maja 2009 r. w Konstancinie, jest określenie modelu funkcjonowania różnych rodzajów nowoczesnych bibliotek w najbliższej przyszłości, z uwzględnieniem aspektów prawnych, ekonomicznych, zasobów kadrowych itp. Powołano Radę Programową konferencji, która ustaliła jej zakres tematyczny, zaproponowała autorów prezentacji.

Jednym z najbardziej pracochłonnych etapów przygotowań było opracowanie projektów dokumentów zjazdowych, o charakterze strategicznym. Dokumenty przedstawione na posiedzeniu ZG w marcu 2009 r. zostały zaakceptowane do zatwierdzenia przez KZD. Pierwszy z tych dokumentów pt.: Strategia SBP na lata 2010-2021 powstał w wyniku warsztatów szkoleniowych, zorganizowanych przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego, w dn. 13-15.11.2008 r. w Lesznie. Uczestniczyło w nich 25 członków i sympatyków SBP, w tym przedstawiciele ZG i Biura ZG, Zarządów Okręgów, zespołu EBIB, redakcji „Poradnika Bibliotekarza”. Celem warsztatów, prowadzonych przez specjalistę – trenera szkoleń edukacyjnych, było wypracowanie założeń strategii w obrębie różnych obszarów działania SBP, sformułowanie misji i wizji oraz celów strategicznych i szczegółowych Stowarzyszenia, nabycie umiejętności definiowania projektów działań, produktów, rezultatów, wskaźników. Następnie prace kontynuowano w grupie roboczej, wyłonionej spośród uczestników warsztatów, a ich efektem było opracowanie projektu długofalowej strategii rozwoju SBP.

Drugi dokument strategiczny pt.: Program działania Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich na lata 2009-2013, którego projekt dyskutowano na posiedzeniu ZG oraz opublikowano na platformie cyfrowej SBP jest kompatybilny ze wspomnianą wyżej strategią, zawiera propozycje kierunków działalności SBP w najbliższych latach, formy i metody ich realizacji oraz źródła finansowania.

W ramach prac przygotowawczych do KZD opracowano sprawozdania z działalności w latach 2005-2009: Zarządu Głównego; Okręgów; Sekcji, Komisji i Zespołu ZG SBP; Skarbnika ZG SBP. Udostępniono ponadto na platformie cyfrowej SBP projekty dokumentów zjazdowych. Do Biura napływały biogramy członków Stowarzyszenia zmarłych w ostatniej kadencji. Wydano specjalny numer „Biuletynu informacyjnego”.

Prace legislacyjne

Na posiedzeniu ZG w dn. 11 czerwca 2007 r. powołano Zespół ds. opracowania założeń i projektu ustawy o bibliotekach, w skład którego weszli: Jolanta Stępniak – przewodnicząca (Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej), Barbara Budyńska (Biblioteka Narodowa), Błażej Feret (Biblioteka Politechniki Łódzkiej), Dariusz Grygrowski (IINiSB Uniwersytetu Warszawskiego), Janina Jagielska (SBP), Marta Kęsik (Biblioteka Główna Akademii Rolniczej w Lublinie), Jerzy Krawczyk (Biblioteka Główna AGH), Stanisław Turek (WiMBP w Rzeszowie). Po opracowaniu wstępnych założeń ustawy, które były prezentowane podczas VI Forum SBP, przekazano je do dyskusji środowiskowej na forum internetowym, w postaci 10 tez – kwestii wymagających rozwiązania. Dotyczyły one:

• zadań różnych typów bibliotek,
• uczestnictwa bibliotek finansowanych ze środków publicznych w krajowej sieci bibliotecznej,
• polityki państwa w zakresie realizacji podstawowych zadań bibliotek,
• zdefiniowania materiałów bibliotecznych,
• zadań Krajowej Rady Bibliotecznej,
• uprawnień organizatorów bibliotek,
• zakazu łączenia bibliotek,
• miejsca Biblioteki Narodowej w krajowej sieci bibliotecznej,
• zadań ewentualnej drugiej biblioteki narodowej,
• respektowania obowiązku powoływania gminnych bibliotek publicznych i powiatowych.

Moderatorem forum był kol. Jerzy Krawczyk – członek ZG SBP. Tezy zostały również opublikowane na łamach „Bibliotekarza” i „Poradnika Bibliotekarza”. O przedstawienie stanowisk poproszono także Konferencję Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich oraz Konferencję Dyrektorów Wojewódzkich Bibliotek Publicznych. Wszystkie uwagi i opinie przekazano Zespołowi, który uwzględni je w raporcie końcowym. Zespół nie wypracował nowej treści ustawy, jednak uzyskane opinie zostały wykorzystane do oceny stanu aktualnego i wskazania kierunków niezbędnych zmian w zapisach obowiązującej „Ustawy o bibliotekach”.

Drugim podstawowym zagadnieniem legislacyjnym, podjętym przez ZG w ostatnim okresie kadencji, była sprawa egzemplarza obowiązkowego. Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich zorganizowało 25 lutego 2009 r. w BN naradę na ten temat, której celem była wymiana opinii oraz opracowanie wspólnego stanowiska bibliotekarzy i wydawców w sprawie zmian przepisów prawnych dotyczących egzemplarza obowiązkowego. W spotkaniu wzięli udział dyrektorzy bibliotek uprawnionych do otrzymywania eo, wydawcy, przedstawiciele Konferencji Dyrektorów Wojewódzkich Bibliotek Publicznych, Konferencji Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich. Dyskutowano nad propozycją wydawców o zmniejszenie liczby egzemplarzy obowiązkowych, z jednoczesnym wprowadzeniem możliwości wykorzystania wersji elektronicznej książki. Z kolei dyrektorzy bibliotek byli w większości przeciwni zmniejszeniu liczby eo. Ustalono więc, że wkrótce powołany zostanie zespół, który wypracuje wspólne stanowisko bibliotekarzy i wydawców oraz określi dalszą drogę postępowania w sprawie egzemplarza obowiązkowego w Polsce.

Rozbudowa platformy cyfrowej SBP

Modernizacja platformy cyfrowej SBP była jednym z pierwszych zadań podjętych przez ZG SBP w nowej kadencji. Prace prowadzone były pod nadzorem powołanego w 2005 r. roku zespołu, kierowanego przez kol. Ewę Kobierską-Maciuszko. Podjęto decyzję o formalnym i merytorycznym połączeniu stron EBIB i SBP (5 września 2005 r.) we wspólną platformę internetową o nazwie: Elektroniczna Biblioteka – platforma cyfrowa SBP; jej prowadzenie powierzono Komisji Wydawnictw Elektronicznych, którą kierował kol. Aleksander Radwański, a następnie (od kwietnia 2007 r.) kol. Bożena Bednarek-Michalska. Powołano grupę techniczną odpowiedzialną za prowadzenie serwisu oraz transfer jego treści do nowego systemu. Mając świadomość koniecznych wydatków związanych z procesem modernizacji platformy cyfrowej, Zarząd Główny podjął decyzję o stałym włączeniu pracownika Biura ZG w jej prowadzenie. Okresowo na utrzymanie platformy pozyskano dotacje z programów operacyjnych MKiDN (w 2007 r. i 2008 r.) oraz przekazano środki uzyskane z odpisów podatkowych za 2005 r. W 2008 r. Zarząd Główny podpisał porozumienie z Biblioteką Pedagogiczną w Toruniu, na mocy którego rozbudowano platformę SBP o serwis informacyjny dot. bibliotek pedagogicznych. Otrzymał on nazwę: „Serwis Elektroniczna Biblioteka Pedagogiczna SBP”. Serwis działa w ramach Sekcji Bibliotek Szkolnych i Pedagogicznych ZG SBP. Ponadto podjęto starania uporządkowania relacji pomiędzy Zarządem Głównym i Komisją Wydawnictw Elektronicznych, szczególnie w kwestii finansowej (rozwiązano umowę z dn. 23 lutego 2001 r., przystąpiono do rozmów na temat kształtu nowego porozumienia).

Celem umocnienia rangi wydawanego w wersji elektronicznej czasopisma „Biuletyn EBIB”, w sierpniu 2007 r. przewodnicząca SBP wystąpiła z wnioskiem do Sądu Okręgowego w Warszawie o rejestrację czasopisma (portalu internetowego, dziennika), Właścicielem tytułu jest Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, wydawcą zaś Komisja Wydawnictw Elektronicznych SBP. Decyzją Sądu Okręgowego z dn. 6 listopada 2007 r. czasopismo „Biuletyn EBIB” zostało wpisane do rejestru dzienników i czasopism, pod pozycją Pr 14836.

1.2. Promocja czytelnictwa

Tydzień Bibliotek

W okresie kadencji kontynuowano realizację ogólnopolskiego programu Tydzień Bibliotek, promującego czytelnictwo, służącego umacnianiu pozytywnego wizerunku bibliotekarza w świadomości społecznej. Obchody Tygodnia Bibliotek, od 2006 r. odbywające się w ramach Dnia Bibliotekarza i Bibliotek, organizowane są pod patronatem ministra kultury i dziedzictwa narodowego, a od 2008 r. także ministrów: nauki i szkolnictwa wyższego oraz edukacji narodowej. W edycji 2009 partnerem programu została Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego.

Co roku ogłaszane są hasła kolejnych edycji; w 2006 r. brzmiało ono „Nie wiesz? – Zapytaj w bibliotece”, w kolejnych zaś latach: „Biblioteka mojego wieku” (2007 r.), „Biblioteka miejscem spotkań” (2008 r.), „Biblioteka to plus” (2009 r.).

Na inaugurujących program konferencjach prasowych, odbywających się pod hasłem: „Nowe oblicze bibliotek”, zaprezentowano w 2006 r. problemy i działalność bibliotek publicznych, w 2007 r. – bibliotek akademickich, w 2008 r. – bibliotek szkolnych, a w 2009 r. – bibliotek gminnych. Tradycyjnie obchodom towarzyszyły konkursy na najlepszy program Tygodnia Bibliotek oraz (od 2006 r.) na plakat związany z daną edycją TB. Listy laureatów konkursu każdorazowo ogłaszano w „Biuletynie informacyjnym ZG SBP”, „Ekspresie ZG SBP” oraz na stronie SBP. W konkursie na program liczba zgłoszonych bibliotek wzrosła z 37 w 2006 r. do 70 w 2008 r., zaś szacowana liczba uczestników biorących udział w obchodach – z 50 tys. (2006 r.) do 160 tys. (2008 r.). Laureatami konkursu byli:

• 2006 r.: Biblioteka Publiczna Gminy Wejherowo im. Aleksandra Labudy w Bolszewie,
• 2007 r.: Rawicka Biblioteka Publiczna,
• 2008 r.: Miejska Biblioteka Publiczna w Gliwicach.

Potwierdzeniem wysokiej rangi programu było włączenie go w 2008 r. do wspólnych działań bibliotekarzy, księgarzy, wydawców, objętych dofinansowaniem ze środków MKiDN.

„Mistrz Promocji Czytelnictwa”

W 2009 r. SBP przejęło do realizacji (od Polskiej Izby Książki) nowy konkurs mający na celu:

• popularyzację działań bibliotek na rzecz upowszechniania czytelnictwa i rozwoju społeczeństwa informacyjnego,
• aktywizację bibliotek w promowaniu dobrej książki.

W II edycji konkursu wzięły udział 102 biblioteki, z tego: 47 bibliotek publicznych, 21 bibliotek gminnych, 9 miejskich bibliotek publicznych w dużych aglomeracjach, 9 bibliotek szkolnych, 8 bibliotek miejskich i powiatowych, 4 wojewódzkie biblioteki publiczne, 2 biblioteki pedagogiczne, 2 centra kultury. Jury konkursu, pod przewodnictwem członka ZG, Joanny Pasztaleniec-Jarzyńskiej przyznało następujące nagrody:

• I miejsce: Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Emilii Sukertowej-Biedrawiny w Olsztynie.
• II miejsce: Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Józefa Ignacego Kraszewskiego w Bełchatowie.
• III miejsce: Biblioteka Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Biesalu.

Jury przyznało ponadto wyróżnienia, które zdobyły:

• Miejska Biblioteka w Cieszynie,
• Biblioteka Publiczna Gminy Kaźmierz,
• Biblioteka Publiczna w Aleksandrowie,
• Biblioteka Publiczna w Chrzanowie,
• Miejska Biblioteka Publiczna w Kędzierzynie-Koźlu,
• Miejska Biblioteka Publiczna w Łomży,
• Miejska Biblioteka Publiczna we Wrocławiu,
• Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Ryszarda Kincla w Raciborzu.

Uroczystość wręczenia nagród i wyróżnień odbyła się 23 kwietnia 2009 r. podczas Gali z okazji Światowego Dnia Książki w Warszawie, na którą licznie przybyli bibliotekarze, księgarze, wydawcy, przedstawiciele władz Warszawy, resortów kultury, edukacji, dziennikarze. Poprzedziła ją konferencja prasowa w siedzibie PAP (21 kwietnia), na której Elżbieta Stefańczyk omówiła wyniki badań w zakresie bibliotekarstwa i czytelnictwa w Polsce, założenia realizacji programów: Tydzień Bibliotek, Mistrz Promocji Czytelnictwa 2008.

1.3. Działalność edukacyjno-szkoleniowa

Podstawowymi formami działalności edukacyjnej i doskonalenia zawodowego bibliotekarzy oraz pracowników informacji naukowej, były konferencje, seminaria, warsztaty, które Zarząd Główny organizował we współpracy z bibliotekami wszystkich rodzajów, uczelniami, fundacjami, placówkami opiniotwórczymi, a nawet z biznesem. W okresie od 5 czerwca 2005 r. do 30 maja 2009 r. odbyło się 51 tego typu przedsięwzięć (krajowych i zagranicznych), których tematyka dotyczyła najistotniejszych zagadnień współczesnego bibliotekarstwa. Warto podkreślić, że oprócz spraw wcześniej już poruszanych, jak np. języki informacyjne, automatyzacja bibliotek, ochrona dziedzictwa kulturowego, pojawiły się nowe, związane z rozwojem technologii informatycznych, zastosowaniem nowoczesnych modeli komunikacji społecznej, czy wykorzystaniem inwestycji w biblioteki do kształtowania nowego oblicza kultury (digitalizacja zbiorów, Open Access, modernizacja obiektów bibliotecznych). Jedne spotkania miały charakter cykliczny, inne zaś jednorazowy. Wszystkie cieszyły się dużym zainteresowaniem środowiska bibliotekarskiego. Poniżej podano ich tytuły, daty i miejsca:

2005

1. „Dygitalizacja zbiorów bibliotecznych” , 3-4.06., Warszawa.
2. VII ogólnopolskie warsztaty: „Język haseł przedmiotowych Biblioteki Narodowej. UKD”, 14-16.06., Warszawa.
3. „Kongres Międzynarodowego Stowarzyszenia Muzycznych Bibliotek, Archiwów i Ośrodków Dokumentacyjnych IAML”, 10-15.07., Warszawa.
4. VII ogólnopolska konferencja bibliotek niepaństwowych szkół wyższych: „Rola biblioteki naukowej w tworzeniu społeczeństwa wiedzy”, 8-9.09., Ustronie, Dąbrowa Górnicza.
5. „Sieć bibliotek publicznych wobec potrzeb społeczeństwa informacyjnego”, 27-29.09., Lublin.
6. „Wpływ koncepcji innowacyjnych oraz polityki na działalność bibliotek – poglądy i strategie” (konferencja międzynarodowa), 13-14.10., Warszawa.

2006

1. „Biblioteki cyfrowe w Polsce i ich znaczenie”, 28.02., Warszawa.
2. „Jaka ma być dobra biblioteka publiczna:, 11-12.05., Kraków.
3. VIII ogólnopolskie warsztaty: „Język haseł przedmiotowych Biblioteki Narodowej – nowe słownictwo, najnowsze ustalenia metodyczne, stosowanie w katalogach bibliotek, Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna w bazach bibliograficznych i katalogowych”, 31.05.-2.06., Warszawa.
4. „Opracowanie przedmiotowe dokumentów z zakresu nauk ścisłych. Język haseł przedmiotowych KABA”, 20-22.09., Kazimierz Dolny.
5. XI ogólnopolska konferencja bibliotek muzycznych: „Zbiory europejskiej kultury muzycznej w bibliotekach i archiwach w Polsce”, 12.10., Ciążeń.
6. „Dziedzictwo kulturowe. Zbiory biblioteczne i nowe technologie ich ochrony”, 16-17.10., Warszawa.
7. VII ogólnopolska konferencja: „Automatyzacja bibliotek publicznych”, 22-24.11., Warszawa.
8. „Opracowanie rzeczowe zbiorów z zakresu ekonomii”, 30.11., Warszawa.

2007

1. „Zachowajmy przeszłość dla przyszłości – nowoczesne technologie konserwacji zbiorów” (konferencja międzynarodowa), 29-30.03., Warszawa.
2. Warsztaty: „III spotkanie użytkowników UKD”, 1.03., Warszawa.
3. „XX spotkanie Zespołu ds. Bibliografii Regionalnej”, 11.04., Warszawa.
4. „Model biblioteki powiatowej – jaki?”, 19-20.04., Piła.
5. „Fonoteka wczoraj, dziś i jutro”, 11-12.05., Warszawa.
6. IX ogólnopolskie warsztaty: „Język haseł przedmiotowych BN”, 29-31.05., Warszawa.
7. „Open Access – nowy model komunikacji naukowej”, 28.06., Warszawa.
8. „Narodowy Zasób Biblioteczny – potrzeby i możliwości”, 11.09., Warszawa.
9. „Muzyka w kulturze europejskiej”, 17-19.09., Łańcut.
10. „XXI warsztaty Zespołu ds. Bibliografii Regionalnej”, 27-28.09., Szczecin.
11. „Przyszłość bibliotek w Polsce”, 12-13.10., Warszawa.
12. „Efektywność funkcjonowania bibliotek – standardy” (seminarium międzynarodowe), 23.11., Warszawa.
13. „Pracuj lokalnie, myśl globalnie. Opracowanie i wyszukiwanie informacji w bibliotece”, 28-29.11., Warszawa.
14. „Ochrona zabytkowych zbiorów bibliotecznych”, 29.11., Warszawa.
15. IV konferencja EBIB: „Open Access: Internet w bibliotece”, 7-8.12., Toruń.

2008

1. Międzynarodowa Konferencja: „Rola katalogu Centralnego NUKAT w kształtowaniu społeczeństwa wiedzy w Polsce”, 23-25.01., Warszawa.
2. „Biblioteka powiatowa i jej użytkownicy”, 15-17.04., Piła.
3. „II spotkanie bibliotekarzy katalogujących druki muzyczne”, 5-6.05., Warszawa.
4. „Język haseł przedmiotowych Biblioteki Narodowej – nowe słownictwo, najnowsze ustalenia metodyczne, stosowanie w katalogach bibliotek, Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna – problemy metodyczne i propozycje tworzenia charakterystyk wyszukiwawczych”, 2-4.06., Warszawa.
5. „Lobbing na rzecz bibliotek”, 23.06., Warszawa.
6. „Ochrona Narodowego Zasobu Bibliotecznego w czasie pokoju, kryzysu i wojny – teoria i praktyka”, 9-10.09., Warszawa.
7. „Zbiory i zasoby informacyjne bibliotek publicznych wobec aktualnych zmian kulturowych i technologicznych”, 23-24.09., Opole.
8. „XXII warsztaty Zespołu ds. Bibliografii Regionalnej”, 24-25.09., Rzeszów.
9. „Biblioteka XXI wieku – nowoczesna architektura, pomysłowe aranżacje, funkcjonalne wyposażenie”, 2-3.10., Kielce.
10. „Sesja jubileuszowa w 100. rocznicę śmierci Karola Estreichera i VI ogólnopolska narada bibliografów: Bibliografia w erze cyfrowej”, 22-24.10., Warszawa.
11. „Książka w Polsce a zbiory bibliotek publicznych”, 6.11., Warszawa.
12. Warsztaty: „Tworzenie języka haseł przedmiotowych z dziedziny edukacji”, 6-7.11., Warszawa.
13. „Chrońmy dziedzictwo fonograficzne”, 14-15.11., Radom.
14. VIII ogólnopolska konferencja: „Automatyzacja bibliotek publicznych”, 26-28.11., Warszawa.
15. „Warsztaty użytkowników UKD”, 4-5.12., Warszawa.
16. „Niekonwencjonalne metody wspierania czytelnictwa w bibliotekach dla dzieci i młodzieży”, 11-12.12., Warszawa.

2009

1. „Elektroniczne serwisy bibliotekarskie – dynamika zmian”, 6.02., Jelenia Góra.
2. „Jakość usług bibliotecznych w społeczeństwie informacyjnym”, 26-27.02., Katowice.
3. „Nowe oblicza kultury. Funkcje kulturotwórcze bibliotek w środowisku lokalnym”, 22.04., Rzeszów.
4. „Otwarte zasoby edukacyjne”, 23.04., Warszawa.
5. Warsztaty: „Niekonwencjonalne metody wspierania czytelnictwa w bibliotekach dla dzieci i młodzieży:, 18-19-20.05., Warszawa.
6. „Nowoczesna biblioteka – kluczem do sukcesu użytkowników i edukacji społeczeństwa”, 29-30.05., Konstancin-Jeziorna.

1.4. Działalność wydawnicza

Dorobek ostatnich 4 lat umacnia pozycję Wydawnictwa SBP, jako podstawowego wydawcy literatury fachowej dla środowiska bibliotekarskiego. Dobre kontakty ze wszystkimi ośrodkami uniwersyteckiego kształcenia bibliotekarzy powodują, że mamy coraz więcej autorów z uczelni pozawarszawskich. Podnosimy w ten sposób prestiż Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, które postrzegane jest często poprzez działalność wydawniczą. Warto przypomnieć, że właśnie ta działalność daje materialne podstawy funkcjonowania SBP; stąd tak istotne są starania o właściwy dobór tematyki książek, zapewnienie ciągłości i rozwoju naszych czasopism, zwiększenie dostępności dla różnych grup czytelników, przy równoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu naukowego, czy fachowego. Czuwają nad tym Rada Programowa Wydawnictwa SBP oraz rady redakcyjne czasopism, które opiniują tematykę wydawniczą, proponują różne inicjatywy w zakresie promocji polskiego bibliotekarstwa, pozyskania nowych czytelników. Posiedzenia rad, z udziałem przewodniczącej SBP oraz innych członków ZG i Biura odbywały się regularnie (raz w roku).

Do najważniejszych osiągnięć Wydawnictwa SBP w latach 2005-2009 należy umieszczenie dwóch czasopism naukowych: „Przeglądu Bibliotecznego” i „Zagadnień Informacji Naukowej” na tzw. liście czasopism punktowanych z zakresu nauk humanistycznych i społecznych (decyzja ministra nauki i szkolnictwa wyż-szego z 2007 r.). Warto podkreślić, że oba czasopisma znalazły się w grupie polskich czasopism najwyżej punktowanych, co niewątpliwie przyczyniło się do zwiększenia ich atrakcyjności dla autorów i w konsekwencji znacznego wzrostu liczby nadsyłanych artykułów do publikacji.

Sukcesem zakończyły się również starania o rozwój innych naszych periodyków. „Poradnik Bibliotekarza”, dzięki wsparciu MKiDN od 2007 r. wydaje bezpłatny miesięczny dodatek „Świat Książki Dziecięcej”, poświęcony problematyce literatury dla dzieci i młodzieży, a jego zawartość jest promowana m.in. na stronach Instytutu Książki oraz Polskiej Sekcji IBBY; w 2008 r. uruchomiono również stronę internetową czasopisma. W 2009 r. wydane zostaną kolejne dwie wkładki tematyczne dot. biblioteki dla seniorów oraz dyskusyjnych klubów książki.

Podjęto starania o publikację w „Bibliotekarzu” dodatków popularyzujących „dobre praktyki” w działalności gminnych bibliotek publicznych.

Wszystkie wymienione periodyki ukazywały się regularnie. Dotyczy to również innych naszych czasopism: miesięcznika elektronicznego „Biuletyn EBIB”, „Ekspresu ZG SBP” oraz „Biuletynu informacyjnego”. Wspólnie z Kujawsko-Pomorską Biblioteką Cyfrową w Toruniu rozpoczęliśmy digitalizację „Bibliotekarza” i „Poradnika Bibliotekarza” (przekazaliśmy roczniki: „Bibliotekarza” 1991-2007 i „Poradnika Bibliotekarza 1999-2007).

Warto także wspomnieć o uzyskaniu w 2007 r. nominacji do „Nagrody dla Najlepszej Książki Naukowej” w konkursie ogłoszonym przez organizatorów Targów Książki Akademickiej i Naukowej ACADEMIA, za wydanie pozycji, autorstwa Jacka Puchalskiego, pt.: ródła do historii bibliotek w Polsce w latach 1918-1947. Miłym akcentem było również umieszczenie w 2007 r. książki wydanej przez SBP, pt.: Bibliotekarstwo szkolne. Teoria i praktyka na liście najlepiej sprzedających się pozycji Wydawnictwa Sowa Druk.

Jednakże najpoważniejszym problemem, który ma zasadniczy wpływ na kondycję Wydawnictwa SBP, pozostaje bardzo niski poziom czytelnictwa literatury fachowej. Świadczą o tym, mimo wspomnianych osiągnięć, malejące nakłady naszych czasopism oraz podstawowy nakład książek, oscylujący między 400 a 600 egz. Bez zaangażowania całego środowiska bibliotekarskiego tego problemu nie da się rozwiązać pomyślnie. Sytuację w naszych podstawowych czasopismach obrazuje poniższe zestawienie nakładów:

CZASOPISMA:

KSIĄŻKI:

Wydaliśmy ogółem 71 tytułów, w tym w serii:

„Nauka- Dydaktyka- Praktyka”

1. M. Sidor: Jakość usług bibliotecznych.
2. A. Bajor: Z zagadnień form bibliografii.
3. Od informacji naukowej do technologii społeczeństwa informacyjnego. Praca zbior. pod red. B. Sosińskiej-Kalaty i M. Przastek-Samokowej.
4. Informacja naukowa. Podręcznik. Praca zbior. pod red. Z. Żmigrodzkiego.
5. D. Kuźmina, M. Tobera: Nauka o książce. Antologia tekstów.
6. M. Śmigoń: Bariery informacyjne.
7. J. Kołodziejska: Szerokie okno biblioteki.
8. Książka dziecięca 1990-2005. Praca zbior. pod red. G. Leszczyńskiego,D. Świerczyńskiej-Jelonek, M. Zająca.
9. Informacja w sieci. Praca zbior. pod red. B. Sosińskiej-Kalaty, E. Chuchro, W. Daszewskiego.
10. M. Wojciechowska: Zarządzanie zmianami w bibliotece.
11. M. Kowalska: Dygitalizacja zbiorów bibliotek w Polsce.
12. J. Puchalski: ródła do historii bibliotek w Polsce w latach 1918-1947. Studium bibliologiczne.
13. M. Nahotko: Naukowe czasopisma elektroniczne.
14. J. Maj: Statystyka w bibliotece i jej otoczeniu.
15. Biblioteki cyfrowe. Projekty, realizacje, technologie. Praca zbior. pod red. J. Woźniak-Kasperek i J. Franke.
16. Z. Gaca-Dąbrowska: Bibliotekarstwo II Rzeczypospolitej.
17. K. Materska: Informacja w organizacjach społeczeństwa wiedzy.
18. A. Nowak: Złote lata bibliografii polskiej. Ludwik Finkel i jego dzieło.
19. BIBLIOLOGIA. Problemy badawcze nauk humanistycznych. Praca zbior. pod. red. D. Kuźminy.
20. Biblioteki w systemie kultury jednoczącej się Europy. Praca zbior. pod. red. M. Zająca, E. B. Zybert.
21. J. Sandecki: Stanisław Vrtel-Wierczyński. W kręgu bibliografii i bibliotekarstwa.
22. Przyszłość bibliotek w Polsce. Praca zbior. pod red. J. Sadowskiej.
23. Zarządzanie kadrami w bibliotece. Praca zbior. pod. red. J. Kamińskiej.
24. Organizowanie środowiska informacji i wiedzy. Praca zbior. pod red. K. Materskiej.
25. Po potopie. Dziecko-książka-biblioteka w XXI w. Praca zbior. pod red. G. Leszczyńskiego, D. Świerczyńskiej-Jelonek i M. Zająca.
26. B. Klukowski: Księgarstwo i zawód księgarza w Polsce.
27. M. Antczak, A. Nowacka: Przypisy, powołania, bibliografia załącznikowa. Jak tworzyć i stosować.
28. Kodeksy etyki bibliotekarskiej na świecie. Antologia. Red. Z. Gębołyś i J. Tomaszczyk.
29. Książka, biblioteka, informacja. W kręgu kultury i edukacji. Red. E. B. Zybert, D. Grabowska.
30. M. Kisilowska: Modelowanie rozległych systemów informacyjnych. Zdrowie i kultura.
31. Bibliografia. Teoria. Praktyka. Dydaktyka. Red. J. Woźniak-Kasperek, M. Ochmański.
32. M. Góralska: Książki, nowe media i ich czasoprzestrzenie.
33. H. Batorowska: Kultura informacyjna w perspektywie zmian w edukacji.

„Propozycje i Materiały”

1. A. Zielak: Niepełnosprawni w świecie Internetu.
2. J. Woźniak-Kasperek: Podstawy budowy Tezaurusa.
3. Dygitalizacja zbiorów bibliotecznych. Red. E. Stefańczyk.
4. Opracowanie rzeczowe. Praca zbior. pod red. J. Woźniak-Kasperek.
5. Sieć bibliotek publicznych wobec potrzeb społeczeństwa informacyjnego. Red. J. Wołosz.
6. Dziedzictwo kulturowe. Red. E. Stachowska-Musiał.
7. Praktyczne aspekty automatyzacji bibliotek publicznych. Red. E. Górska.
8. L. Biliński: Selekcja materiałów bibliotecznych, przekazywanie druków zbędnych.
9. A. Dura: Emigracyjny księgozbiór L. i A. Ciołkoszów.
10. Zachowajmy przeszłość dla przyszłości. Red. E. Stachowska-Musiał.
11. D. Urbańska: Bibliografia wydawnictw Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.
12. P. Pioterek: Budowanie efektywnego zespołu w bibliotece.
13. Zbiory i zasoby informacyjne bibliotek publicznych. Red. K. Wolff.
14. A. Wałek: Biblioteki cyfrowe na platformie dLibra.

„FO-KA”

1. A. Bober, D. Patkaniowska: Katalogowanie przedmiotowe w jęz. KABA. Cz. 2. Opis przedmiotowy dokumentów z dziedziny literatury.
2. B. Majchrowska: Katalogowanie w jęz. haseł przedmiotowych KABA. Opis przedmiotowy dokumentów z zakresu językoznawstwa.Cz. 3.
3. A. Paluszkiewicz: Prace wybrane (t. 16).
4. K. Grzędzińska (red.): Format MARC 21 rekordu kartoteki haseł wzorcowych.

„Biblioteczka Poradnika Bibliotekarza”

1. M. Pietrzak: Retoryka na co dzień.
2. C. Markowiak-Luty: Poetki polskie – scenariusze wystaw.
3. Święta, święta... wybór konspektów. Red. D. Grabowska.
4. M. Pietrzak: Rola teatru w edukacyjnej pracy bibliotekarza i nauczyciela.
5. G. Lewandowicz: Biblioteki dla dzieci wczoraj i dziś. Poradnik.

„Bibliotekarze Polscy we Wspomnieniach Współczesnych”

1. Bibliotekarze bibliotek specjalnych. Red. M. Lenartowicz.

Poza seriami ukazały się następujące prace:

1. Wokół bibliotek i bibliotekarstwa. Księga pamiątkowa. Red. J. Sadowska.
2. P. Maculewicz, A. Spóz: Sekcja bibliotek muzycznych 1964-2004.
3. Najlepsze wzorce działalności bibliotecznej w Europie, Singapurze i USA. Praca zbiorowa (książka wydana na zlecenie Goethe Institut i Fundacji Bertelsmanna).
4. Kodeks etyki bibliotekarza i pracownika informacji. Red. B. Sosińska- Kalata.
5. Kodeks etyki bibliotekarza i pracownika informacji. Wydanie polsko-angielskie. Red. B. Sosińska-Kalata.
6. Statut SBP. Red. E. Stachowska-Musiał.
7. Informator organizacyjny SBP. Oprac. red. M. Brachfogel, J. Nowicki przy współpracy M. Szyszko.
8. J. Andrzejewska: Edukacja czytelnicza i medialna.Tablice dydaktyczne dla szkół ponadpodstawowych + CD.
9. Kronika SBP 2001-2005. Suplement. Red. A. Kempa.
10. L. Biliński: Prawo biblioteczne na co dzień.
11. A. Kempa: Kronika SBP 1917-2007 (z płytą CD).
12. St. Hrabia: Biblioteka Muzyczna 2000-2006.
13. K. Janczewska-Sołomko: Fonoteka wczoraj, dziś i jutro.
14. Ocalone królestwo. Twórczość dla dzieci – perspektywy badawcze – problemy animacji. Praca zbior. pod red. G. Leszczyńskiego, D. Świerczyńskiej-Jelonek i M. Zająca.

Ponadto wydano 8 numerów „Biuletynu informacyjnego” oraz plakaty kolejnych edycji Tygodnia Bibliotek w latach 2006-2009.

1.5. Nagrody i odznaczenia

Nagroda Naukowa SBP im. Adama Łysakowskiego

W okresie 2005-2009 Komisja Nagrody Naukowej SBP im. Adama Łysakowskiego, pod kierownictwem członka ZG kol. Jadwigi Sadowskiej, wskazała do nagrodzenia 11 prac, którym po zatwierdzeniu przez ZG przyznano nagrody (dyplom i medal).

W 2006 r. do nagrody za 2005 r. nominowano 11 prac. Nagrodę uzyskały następujące publikacje:

W kategorii prac o charakterze teoretyczno-metodologicznym:

• Książka na przestrzeni dziejów. Barbara Bieńkowska; przy współpracy Elżbiety Maruszak, Warszawa, CEBID 2005.

W kategorii prac o charakterze dokumentacyjno-źródłowym:

• Dzieła Jana Pawła II: bibliografia publikacji wydanych poza Polską. Anna Wolnik, Instytut Bibliograficzny, Warszawa, Biblioteka Narodowa 2005.

W kategorii prac o charakterze praktyczno-wdrożeniowym:

• Jakość usług bibliotecznych: badanie metodą SERVQUAL. Maria Wanda Sidor, Warszawa, Wydawnictwo SBP 2005.

W 2007 r. nominowano 13 prac, nagrodę uzyskały prace:

W kategorii prac o charakterze teoretycznym, metodologicznym, źródłowym:

• Z uśmiechem przez wszystkie granice: recepcja wydawnicza przekładów polskiej książki dla dzieci i młodzieży. Bogumiła Staniów, Wrocław, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2006.

W kategorii prac o charakterze dokumentacyjno-informacyjnym:

• Działalność Aleksandra Birkenmajera na rzecz ochrony zbiorów bibliotecznych. Ziemie zachodniej i północnej Polski w latach 1945-1947. Ryszard Nowicki, Poznań 2006.

W kategorii podręczników akademickich:

• Informacja naukowa: rozwój – metody – organizacja. Praca pod red. Zbigniewa Żmigrodzkiego oraz Wiesława Babika i Diany Pietruch-Reizes, Warszawa, Wydawnictwo SBP 2006.

W 2008 r. do nagrody zgłoszono 12 publikacji, nagrodę uzyskały prace:

W kategorii prac o charakterze teoretycznym, metodologicznym, źródłowym:

• Źródła do historii bibliotek w Polsce w latach 1918-1948. Studium bibliologiczne. Jacek Puchalski, Warszawa, Wydawnictwo SBP 2007.

W kategorii prac o charakterze dokumentacyjno-informacyjnym:

• Inkunabuły w zbiorach Biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie. Janusz Tondel, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydawnictwo Bernardinum w Pelplinie, 2007.

W kategorii podręczników akademickich:

• Statystyka w bibliotece i jej otoczeniu. Jerzy Maj, Warszawa, Wydawnictwo SBP 2007.

W 2009 r. do nagrody nominowano 7 prac, nagrodę uzyskały prace:

W kategorii prac o charakterze dokumentacyjno-informacyjnym:

• Druki XVI wieku w zbiorach biblioteki katedralnej we Lwowie. Jolanta Gwioździk, Edward Różycki, Warszawa, Wydawnictwo DIG 2008.

W kategorii prac o charakterze praktyczno-wdrożeniowym:

• Nowe formy komunikacji społecznej w europejskiej przestrzeni edukacyjnej. Monika Krakowska. Kraków. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. 2008.

Nagroda Młodych SBP im. prof. Marii Dembowskiej

Nagroda, przyznawana co 2 lata, ma na celu promocję młodych adeptów bibliotekarstwa i informacji naukowej. Uchwałą ZG nr 6 z dn. 8.12.2008 r. nagroda nosi imię prof. Marii Dembowskiej. Formą nagrody jest publikacja pracy, która zajęła I miejsce w Wydawnictwie SBP. Jury pod przewodnictwem prof. dr hab. Elżbiety Barbary Zybert przyznało następujące nagrody i wyróżnienia:

2007 r.:

I miejsce – Anna Dura za pracę pt.: Emigracyjny księgozbiór Lidii i Adama Ciołkoszów w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. J. Słowackiego w Tarnowie. Promotor: dr hab. Andrzej Linert (IINiB Uniwersytetu Jagiellońskiego),

II miejsce – Kinga Gabryś za pracę pt.: Elektroniczne serwisy informacyjne typu pytanie-odpowiedź. Nowy wymiar usług informacyjnych. Promotor: dr hab. Wanda Pindlowa (IINiB Uniwersytetu Jagiellońskiego).

WYRÓŻNIENIA:

– Dorota Wierzbicka: Rycerski Zakon Bibliofilski z Kapitułą Orderu Białego Kruka (1930-2005) na tle informacji o bibliofilstwie w Internecie. Promotor: dr hab. Maria Kocójowa ( IINiB Uniwersytetu Jagiellońskiego),

– Magdalena Cyrklaff: Biblioteki szkół wyższych wobec użytkowników niepełnosprawnych. Promotor: prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel (IINiB Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu).

Oprócz publikacji zwycięskiej pracy, Jury rekomendowało opublikowanie najcenniejszych części pozostałych nagrodzonych i wyróżnionych prac w czasopismach SBP.

2009 r.:

• I miejsce – Anna Wałek za pracę pt.: Biblioteki cyfrowe na platformie dLibra. Promotor: dr hab. Jadwiga Sadowska (IINiB Uniwersytet Wrocławski).

WYRÓŻNIENIA:

• Katarzyna Radziej: Ochrona i konserwacja zbiorów specjalnych w polskich bibliotekach jako problem badawczy i działalność praktyczna. Analiza piśmiennictwa polskiego z lat 1986-2006 (IINiB Uniwersytetu Wrocławskiego),
• Jadwiga Zielińska: Księgozbiór Włodzimierza Puchalskiego w Muzeum Niepołomnickim (IINiB Uniwersytetu Jagiellońskiego),
• Agnieszka Górska: Księgozbiór Antoniego Ojrzyńskiego w zbiorach Centralnej Biblioteki górskiej w Krakowie (IINiB Uniwersytetu Jagiellońskiego),
• Magdalena Nawrocka: W kręgu kultury i inspiracji bibliologicznych i bibliotekoznawczych Jana Muszkowskiego (IINiB Uniwersytetu Wrocławskiego),
• Anna Durska: Książka elektroniczna dla niewidomych (IINiB Uniwersytetu Wrocławskiego).

Wyróżnienie specjalne przyznano Agnieszce Fluda-Krokos za pracę: Castris & Astris y Iezusowi… – analiza edytorsko-literacka kazania pogrzebowego wygłoszonego w dniu 22 marca 1684 r. na pogrzebie Władysława Lubrańca Dąmbskiego. Porównanie dwóch wydań z drukarni Mikołaja Schedla (1684 i 1688) ze zbiorów Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie. Pracę o wysokiej wartości naukowej i znakomitym warsztacie Jury rekomendowało do specjalistycznego czasopisma.

Inne nagrody

W kadencji 2005-2009 Zarząd Główny wnioskował z sukcesem o przyznanie nagród Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla: Stanisława Czajki – honorowego przewodniczącego SBP (specjalna nagroda przyznana w 2005 r.) oraz Elżbiety Górskiej – przewodniczącej Komisji Automatyzacji ZG SBP (nagroda okolicznościowa – 2008 r.).

Odznaczenia

Zarząd Główny SBP występował z wnioskami o przyznanie odznaczeń państwowych dla zasłużonych członków Stowarzyszenia. W 2007 r. podczas uroczystości Jubileuszu SBP odznaczenia otrzymali:

• Brązowy Krzyż Zasługi: kol. Jolanta Byczkowska-Sztaba, wiceprzewodnicząca Sekcji Bibliotek Muzycznych SBP, członek Polskiej Grupy Narodowej IAML
• Srebrne Medale Zasłużony dla Kultury Gloria Artis: Stanisław Czajka, Bolesław Howorka, Janina Jagielska, Maria Lenartowicz, Jan Wołosz
• Brązowe Medale Zasłużony dla Kultury Gloria Artis: Elżbieta Stefańczyk, Jadwiga Chłopecka, Elżbieta Górska, Krystyna Kuźmińska-Jarża, Krystyna Piwowarska, Hieronim Sieński.
• Odznakę Honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej: Maria Bochan, Andrzej Jopkiewicz, Dorota Malczewska-Stus, Joanna Pasztaleniec-Jarzyńska, Zofia Umerska.

W październiku 2008 r. przewodniczący Zarządu Okręgu SBP w Warszawie, a równocześnie przewodniczący Sekcji Bibliotek Pedagogicznych i Szkolnych ZG kol. Robert Miszczuk otrzymał Brązowy Krzyż Zasługi.

ODZNACZENIA SBP

W okresie sprawozdawczym Komisja Odznaczeń i Wyróżnień ZG SBP przyznała 15 najbardziej zasłużonym i wyróżniającym się bibliotekom medal „Bibliotheca Magna Perennisque”. Medal otrzymali:

1. Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Rzeszowie.
2. Miejska Biblioteka Publiczna im. Marii Nogajowej w Czeladzi.
3. Miejska Biblioteka Publiczna w Łańcucie.
4. Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Władysława Broniewskiego w Sieradzu.
5. Miejska Biblioteka Publiczna im. Michała Marczaka w Tarnobrzegu.
6. Miejska Biblioteka Publiczna im. Władysława Reymonta w Skierniewicach.
7. Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna im. Stanisława Kostki w Zamościu.
8. Miejska Biblioteka Publiczna im. Hugona Kołłątaja w Dąbrowie Górniczej.
9. Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego.
10. Centralna Biblioteka Statystyczna im. St. Szulca w Warszawie.
11. Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego.
12. Biblioteka Publiczna im. Jana Łaskiego Młodszego w Łasku.
13. Miejska Biblioteka Publiczna w Koninie.
14. Miejska Biblioteka Publiczna im. A. Asnyka w Kaliszu.
15. Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Kielcach.

ZG przyznał ponadto ogółem 528 medali „W dowód uznania”, w tym 45 bibliotekom, instytucjom kultury, strukturom SBP i sympatykom wspierającym naszą działalność; Odznakę Honorową SBP przyznano 157 członkom SBP.

1.6. Doskonalenie współpracy ze strukturami SBP

Powołanie opiekunów Okręgów

Zarząd Główny SBP prowadził różne formy kontaktów, zarówno z Okręgami, jak i Komisjami, Sekcjami, Zespołem. Celem poprawy komunikacji na posiedzeniu ZG w dn. 27 czerwca 2005 r. członkowie Zarządu otrzymali funkcje opiekunów Okręgów:

Teresa Arendt (a później Ewa Chrzan) – Okręg zachodniopomorski,

Sylwia Błaszczyk – Okręg małopolski i opolski,

Maria Bochan – Okręg warmińsko-mazurski,

Maria Burchard – Okręg lubelski,

Zofia Ciuruś – Okręg podkarpacki,

Halina Ganińska – Okręg lubuski i pomorski,

Ewa Kobierska-Maciuszko – Okręg podlaski,

Jerzy Krawczyk – Okręg mazowiecki,

Krzysztof Marcinowski – Okręg łódzki,

Joanna Pasztaleniec-Jarzyńska – Okręg kujawsko-pomorski,

Jadwiga Sadowska – Okręg dolnośląski,

Stanisław Turek – Okręg świętokrzyski,

Ryszard Turkiewicz – Okręg śląski,

Andrzej Ziemiński – Okręg wielkopolski.

Opiekunowie udzielali pomocy lokalnym władzom SBP, byli zapraszani na najważniejsze przedsięwzięcia realizowane w Okręgach; relacje z imprez przekazywali na posiedzeniach ZG.

Spotkania z Okręgami SBP, Sekcjami, Komisjami, Zespołem ZG

W ramach doskonalenia form współpracy, w okresie kadencji zorganizowano dwukrotnie:

• posiedzenia ZG SBP z przewodniczącymi Zarządów Okręgów SBP (24-25.03.2006 r. oraz 11-12.06.2008 r.), z udziałem wysokich rangą przedstawicieli MKiDN, MEN oraz MNiSzW. Były one okazją do zaprezentowania bibliotekarzom strategii resortów w zakresie polityki bibliotecznej, dyskusji na ten temat oraz przedstawienia władzom zwierzchnim problemów nurtujących bibliotekarzy. Ostatnie spotkanie, poświęcono prezentacji programu Biblioteka+, skierowanego do gminnych bibliotek publicznych. Program zaplanowany na lata 2008-2014 umożliwi modernizowanie ponad 2000 placówek bibliotecznych. Jego koordynatorem jest Instytut Książki, a partnerami w realizacji będą Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego, biblioteki wojewódzkie, jednostki samorządu terytorialnego, przy współudziale Biblioteki Narodowej i SBP,
• spotkania Prezydium ZG z przewodniczącymi Sekcji, Komisji i Zespołu ZG SBP (14.10.2006 r. oraz 9.12.2008 r.) Członkowie Prezydium mieli okazję zapoznać się z bieżącą działalnością i planami poszczególnych Sekcji, Komisji i Zespołu. Zdaniem koordynatora prac ogniw kol. Ewy Chrzan, która na ostatnim spotkaniu w Warszawie dokonała podsumowania czteroletniej działalności; od lat wyróżniającymi się aktywnością są: Sekcja Bibliotek Muzycznych, Komisja Wydawnictw Elektronicznych, a ostatnio również Komisja Odznaczeń i Wyróżnień. Uczestnicy wysłuchali tez informacji przewodniczącej SBP o bieżących działaniach Zarządu Głównego, sytuacji finansowej Stowarzyszenia oraz propozycjach wspólnych przedsięwzięć, np. konferencji, warsztatów.

W celu ujednolicenia zasad obsługi finansowej w Okręgach, ZG zorganizował posiedzenie Prezydium (13.10.2006 r.), połączone z naradą i szkoleniem skarbników Zarządów Okręgów. Skarbnicy zapoznali się z sytuacją finansową Stowarzyszenia, źródłami finansowania jego działalności, wysłuchali wykładu B. Howorki nt. statusu prawnego Stowarzyszenia, jako organizacji pożytku publicznego. Dla uczestników przygotowano listę aktów prawnych, wzór rachunku wyników i wzór bilansu oraz zapowiedziano przygotowanie wytycznych dotyczących przygotowywania sprawozdań. W 2007 r. została opracowana „Instrukcja dla Skarbników Okręgów i Oddziałów Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich”, którą zatwierdziła do stosowania Uchwała ZG nr 3/2007. Zobowiązuje ona Zarządy Okręgów do przygotowania co roku zbiorczej informacji o działalności finansowej całego Okręgu (łącznie z Oddziałami).

Członkowie ZG brali czynny udział w licznych uroczystościach jubileuszowych w Okręgach, a także w różnych bibliotekach na terenie całego kraju.

Forum Młodych Bibliotekarzy

Nową formą doskonalenia współpracy była w tej kadencji organizacja Forum Młodych Bibliotekarzy, w których uczestniczyli przedstawiciele ZG. Współorganizatorem I Forum (5-6.10.2006 r.), odbywającego się pod hasłem: „Zrób karierę w bibliotece”, był Zarząd Okręgu lubuskiego. II Forum, organizowane przez Zarząd Oddziału wrocławskiego SBP, miało miejsce we Wrocławiu (15-16.11.2007 r.), a hasło brzmiało: „Biblioteka przyszłości”. III Forum, organizowane m.in. przez Okręg zachodniopomorski SBP, odbyło się w dn. 11-12.09. 2008 r. w Szczecinie, pod hasłem: „Młodzi rzecznikami nowoczesności w bibliotece XXI wieku”.

Zmiany w Biurze ZG SBP

Powołany w końcu 2005 r. zespół roboczy ds. restrukturyzacji Biura ZG, pod kier. Marii Burchard, przeprowadził analizę stanu zatrudnienia oraz organizacji pracy Biura. W rezultacie, zgodnie z zaleceniami zespołu, nastąpiła częściowa wymiana pracowników. Z dniem 31 stycznia 2007 r. zakończył pracę wieloletni dyrektor Biura ZG SBP dr Mieczysław Szyszko. Nowym dyrektorem została dr Anna Grzecznowska. W ramach zadań Biuro prowadziło obsługę administracyjną struktur SBP, obsługę finansowo-księgową z tytułu działalności statutowej, w tym gospodarczej Stowarzyszenia. Stanowiło ponadto zaplecze organizacyjne dla konferencji, seminariów, warsztatów realizowanych przez ZG SBP.

W ramach upowszechniania wiedzy o działalności naszego Stowarzyszenia, Biuro zredagowało 8 numerów „Biuletynu informacyjnego” oraz 44 numery „Ekspresu ZG SBP”. Poprzez Dział Kolportażu i Sprzedaży prowadziło rejestrację

i magazynowanie produkcji wydawniczej SBP, ekspedycję i sprzedaż wydawnictw, obsługę okolicznościowych wystaw, a także firm prowadzących sprzedaż komisową publikacji SBP. W ramach poszukiwania oszczędności, na podstawie uchwały ZG nr 10/2006, zrewidowano dotychczasowy i ustalono nowy wykaz osób uprawnionych do otrzymywania gratisowych publikacji Wydawnictwa SBP.

W mijającej kadencji Biuro aktywnie uczestniczyło w przygotowaniu aplikacji do programów operacyjnych, prowadziło rozliczenia uzyskanych dotacji, dostosowało organizację finansowania do wymogów grantodawców.

Mając na uwadze pozyskanie autorów i współwydawców, skierowano w 2006 r. pisma do rektorów szkół wyższych, informujące o możliwościach wydawniczych SBP i zachęcające do nabywania oraz promocji naszych publikacji. Podjęto również intensywne działania na rzecz znacznego zwiększenia liczby sponsorów konferencji, pozyskano sponsora strategicznego SBP (firmę Aleph Polska) oraz sponsorów wspierających (MOL, Sokrates Software) Wypracowane dochody umożliwiły prowadzenie stopniowej modernizacji niezbędnego sprzętu komputerowego w Biurze i Wydawnictwie.

W trosce o zachowanie wiedzy o przeszłości SBP, zawartej w Archiwum Stowarzyszenia, na mocy porozumienia z BN przekazano część Archiwum ZG SBP do zbiorów Narodowej Książnicy.

1.7. Współpraca z innymi instytucjami z obszaru książki

ZG SBP doceniając wagę współpracy z organizacjami i instytucjami z obszaru książki i czytelnictwa podtrzymywał wszystkie wcześniej wypracowane formy współpracy oraz włączył się w nowe wspólne formy działania, spośród których wymienić należy:

• uczestniczenie w pracach Komitetu Porozumiewawczego Bibliotekarzy, Księgarzy i Wydawców, powołanego w 2008 r. przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, Stowarzyszenie Księgarzy Polskich, Izbę Księgarstwa Polskiego, Polskie Towarzystwo Wydawców Książek oraz Polską Izbę Książki, w celu integracji przedsięwzięć promujących czytelnictwo podejmowanych przez poszczególne grupy środowiskowe oraz inicjowanie nowych, wspólnych akcji związanych z upowszechnianiem książki, rozwijaniem umiejętności posługiwania się językiem polskim,
• nawiązanie w 2008 r. kontaktów z Fundacją Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w zakresie realizacji Programu Rozwoju Bibliotek. W porozumieniu z ZG SBP, Fundacja zorganizowała w 2008 r. warsztaty nt. opracowania perspektywicznej koncepcji strategii SBP. Fundacja wsparła ponadto wydawanie wkładek tematycznych do czasopism SBP, podpisała również ze Stowarzyszeniem list intencyjny w sprawie rozbudowy platformy cyfrowej SBP, w kierunku ogólnopolskiego portalu bibliotecznego,
• współpracę z Polską Izbą Książki w nowym, realizowanym przez SBP od 2009 r., konkursie „Mistrz Promocji Czytelnictwa” – na najaktywniejszą bibliotekę w promocji czytelnictwa i dobrej książki. SBP opracowało regulamin konkursu, powołało jury oraz prowadziło dokumentację konkursową, fundatorem nagród był PIK (środki pochodziły z grantu przyznanego przez Instytut Książki),
• podpisanie z Polską Sekcją IBBY w 2008 r. porozumienia o wspólnej promocji działań na rzecz upowszechniania czytelnictwa dzieci i młodzieży,
• stałą współpracę z Krajową Radą Biblioteczną (której wiceprzewodniczącym został redaktor naczelny „Bibliotekarza” Jan Wołosz), Konferencją Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich, Konferencją Dyrektorów Wojewódzkich Bibliotek Publicznych, w zakresie m.in. prezentowania wspólnych stanowisk wobec władz,
• zapraszanie przedstawicieli Instytutu Książki na spotkania z bibliotekarzami zainteresowanymi programem Biblioteka+,
• współpracę z organizatorami Targów Książki Akademickiej ATENA (2006 r.), Muratorem EXPO – organizatorem I Warszawskiego Salonu Książki (2008 r.),
• spotkania tzw. konwentu – placówek działających w obszarze bibliotekoznawstwa i informacji naukowej (10.10.2005 r., 5.03.2007 r.),
• organizacja wspólnych konferencji z Centralną Biblioteką Wojskową (2007 r, 2008 r.),
• współpraca SBP z innymi organizacjami pozarządowymi w Radzie Pozarządowych Organizacji Kulturalnych (2007-2009 r.),
• udział Elżbiety Stefańczyk w posiedzeniach Kapituły Nagrody Literackiej Gdynia (2008 r.).

Potwierdzeniem rangi Stowarzyszenia były liczne prośby o patronaty SBP nad różnymi przedsięwzięciami realizowanymi w kraju. W latach 2005-2009 Stowarzyszenie objęło patronatem ponad 20 imprez, m.in. Nagrodę Literacką Prezydenta Miasta Gdyni, serię książek „Sapere Aude” skierowanych do młodzieży przez oficynę wydawniczą WAM, konkurs na najlepszą bibliotekę powiatu bielskiego, wystawę „Przegląd pasji twórczych bibliotekarzy”, Krajową Konferencję Bibliotekarzy Bibliotek Szkolnych i Pedagogicznych, międzynarodową konferencję pt.: „Kluby czytelnicze READCOM – metody aktywizacji intelektualnej dorosłych”, Targi Książki Akademickiej i Naukowej ACADEMIA, Warszawski Salon Książki, akcję „Czas na czytanie. Książka wzbogaca”.

1.8. Współpraca z władzami

Przez całą kadencję Zarząd Główny SBP aktywnie działał na rzecz zainteresowania organów administracji państwowej lub też współdziałania z nimi w sprawach dotyczących bibliotek i bibliotekarzy, rozwoju czytelnictwa i budowania społeczeństwa informacyjnego, informatyzacji kraju. W ramach tych działań wymienić należy:

• doroczne spotkania przedstawicieli ZG z wiceministrem kultury i dziedzictwa narodowego,
• powołanie Elżbiety Stefańczyk, przewodniczącej ZG SBP, w skład Rady Pozarządowych Organizacji Kulturalnych (2007 r.),
• skierowanie do MKiDN, w imieniu uczestników konferencji: „Dziedzictwo kulturowe. Zbiory biblioteczne i nowe technologie ich ochrony”, apelu o kompleksowy wieloletni program rządowy Ochrona Narodowego Zasobu Bibliotecznego (2006 r., 2007 r.),
• przygotowanie stanowiska w sprawie utrzymania 0% stawki VAT na książki i czasopisma (2007 r.),
• interwencję w sprawie likwidacji CEBID-u (2007 r.),
• złożenie propozycji zorganizowania, podczas Kongresu Kultury Polskiej w 2009 r., ogólnokrajowej sesji nt. „Biblioteka – krok w przyszłość polskiej kultury”. Jej przygotowanie powinno być poprzedzone sporządzeniem raportu

o stanie polskiego bibliotekarstwa. Stowarzyszenie zadeklarowało pomoc w przygotowaniu sesji we współpracy z innymi organizacjami działającymi w sektorze książki, czytelnictwa i informacji naukowej (2008 r.),

• skierowanie do ministra Bogdana Zdrojewskiego uwag związanych z propozycją przedłużenia czasu ochrony prawa autorskiego, w odpowiedzi na konsultacje w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej Dyrektywę 2006/116/EC Parlamentu Europejskiego i Rady (2008 r.),
• uczestniczenie w dyskusjach oraz przygotowanie uwag dla Departamentu Informatyzacji MSWiA do dokumentów: Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce do 2013 r. (2008 r.), a wcześniej Strategia kierunkowa rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczna prognoza transformacji społeczeństwa informacyjnego do 2020 r. (2006 r.);
• wystąpienie do ministrów kultury, nauki i szkolnictwa wyższego oraz edukacji w sprawie uposażenia bibliotekarzy i pracowników bibliotek wszystkich szczebli (2006 r.) oraz starania w Departamencie Prawnym Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego o interpretację ustawy z dnia 27.07.05 r. „Prawo o szkolnictwie wyższym”, w części dotyczącej prawa do urlopów kustoszy i starszych bibliotekarzy (2007 r.),
• skierowanie do przewodniczącego Sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz do ministra kultury i dziedzictwa narodowego listu otwartego, zawierającego najważniejsze sprawy dotyczące polskiego bibliotekarstwa, które powinny znaleźć się w polu widzenia władz państwowych oraz samorządowych (2006 r.),
• wystosowanie opinii do Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz do MKiDN w sprawie „Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych” (2006 r.),
• udział przewodniczącej SBP w posiedzeniach Podkomisji stałej ds. Młodzieży (2007 r.),
• starania o umieszczenie w programie studiów przedmiotu „Podstawy informacji naukowej” (pismo do Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, 2006 r.),
• interwencję w MKiDN w sprawie stopnia realizacji ustaw o bibliotekach oraz o samorządzie powiatowym (2007 r.),
• apel uczestników konferencji: „Automatyzacja bibliotek publicznych” do Rządu RP o wsparcie inicjatywy wyposażenia wszystkich bibliotek publicznych w dostęp do szerokopasmowego Internetu (2008 r.),
• wystąpienia do ministrów: kultury i dziedzictwa narodowego, edukacji narodowej, nauki i szkolnictwa wyższego, a także PAP, Komisji Kultury, Sejmu i Senatu w sprawie uposażenia bibliotekarzy i pracowników bibliotek wszystkich szczebli (2008 r.).

Ponadto Zarząd Główny podejmował w urzędach centralnych i organach samorządowych interwencje w sprawach lokali bibliotecznych, czy też obsadzania stanowisk dyrektorów bibliotek, a także opiniował i rekomendował kandydatów na stanowiska biblioteczne.

W kadencji 2005-2009 znacznie wzrosła liczba aplikacji do programów operacyjnych; udało się uzyskać łącznie 20 grantów ze środków MKiDN oraz 2 z MNiSzW na łączną kwotę 330 500 zł.

1.9. Współpraca międzynarodowa

Współpraca międzynarodowa SBP jest istotnie limitowana skromnymi możliwościami finansowymi Stowarzyszenia. Jednak ZG podjął starania o rozwój tego obszaru działalności SBP, poprzez wspólne dwustronne przedsięwzięcia, zapraszanie specjalistów zagranicznych na konferencje do Polski, wyjazdy polskich specjalistów – członków SBP na zaproszenie partnerów zagranicznych, bądź pozyskiwanie dotacji na te wyjazdy. Do najważniejszych zrealizowanych zadań należy zaliczyć:

• przystąpienie do międzynarodowej organizacji The Ligue Bibliotheques Européennes de Recherche (LIBER) na prawach członka organizacyjnego (2007 r.),
• zamieszczenie anglojęzycznej wersji Kodeksu etyki bibliotekarza i pracownika informacji na stronie internetowej IFLA (2006 r.),
• organizację polsko-niemieckich seminariów, warsztatów, we współpracy z Instytutem Goethego, dot. badania efektywności bibliotek (2007 r.), lobbingu (2008r.), promocji czytelnictwa dzieci (2008 r., 2009 r.),
• nawiązanie współpracy z redakcją elektronicznego czasopisma The Central European Journal of Social Sciences and Humanities (CEJSH), wydawanego wspólnie przez akademie nauk: Polski, Czech, Słowacji, Węgier, dot. zamieszczania streszczeń artykułów publikowanych w „Przeglądzie Bibliotecznym” (2007 r.),
• pomoc w organizacji zbiorów dla polskiej biblioteki w Dublinie. Biuro pośredniczyło w kontaktach z bibliotekami zainteresowanymi przekazaniem swoich zbiorów na potrzeby tworzonej biblioteki (2008 r.),
• uczestnictwo przewodniczącej SBP, Elżbiety Stefańczyk w corocznych Światowych Kongresach IFLA,
• uczestnictwo z ramienia SBP Barbary Szczepańskiej w spotkaniach ekspertów ds. prawa autorskiego organizacji EBLIDA (2007 r., 2008 r., 2009 r.).

Wyjazdy kol. E. Stefańczyk i B. Szczepańskiej zostały dofinansowane z funduszy pozyskanych przez Biuro ZG SBP z programu Kultura polska na świecie, zarządzanego przez Instytut Adama Mickiewicza,

• udział członka ZG SBP, kol. Joanny Pasztaleniec-Jarzyńskiej w międzynarodowym seminarium pt. „Competitive country by competitive library” (28 maja 2008 r., Budapeszt) oraz prowadzenie rozmów z przedstawicielami Stowarzyszenia Bibliotekarzy Węgierskich na temat możliwości współpracy z SBP. Pobyt sfinansowała strona węgierska,
• wyjazd Elżbiety Górskiej, przewodniczącej Komisji Automatyzacji ZG SBP, do Bratysławy na międzynarodowe seminarium poświęcone badaniom statystycznym dotyczącym działalności bibliotek, gdzie wygłosiła referat dotyczący analizy funkcjonowania bibliotek naukowych w Polsce (2008 r.).
• uczestnictwo Iwony Smarsz, przewodniczącej Sekcji Czytelnictwa Chorych i Niepełnosprawnych ZG SBP, w seminarium w Ostrawie, poświęconym roli bibliotek publicznych w Europie Środkowej, w przeciwdziałaniu wykluczeniom społecznym (2008 r.).

Warto również podkreślić, że w 2008 r. Stanisław Hrabia, bibliotekarz muzyczny, przewodniczący Sekcji Bibliotek Muzycznych ZG SBP, został przewodniczącym Sekcji Bibliotek Naukowych IAML (Międzynarodowego Stowarzyszenia Bibliotek Muzycznych), w której wcześniej (2002-2008 r.) pełnił funkcje wiceprzewodniczącego. Jest on również od 2006 r. członkiem Komitetu Programowego (IAML Programme Committee), koordynatorem Polskiego Komitetu RILM Abstracts Literature.

* * *

Mijająca kadencja 2005-2009 Zarządu Głównego SBP obfitowała w wiele wydarzeń, które były okazją do podsumowania dotychczasowego dorobku Stowarzyszenia oraz wytyczenia kierunków dalszego rozwoju. Główny nacisk położono na udział w pracach legislacyjnych związanych z ustawą o bibliotekach oraz na aktywizację bibliotek w budowie społeczeństwa informacyjnego.

SBP podejmowało różnorodne inicjatywy w zakresie stymulowania rozwoju bibliotekarstwa, budowania tożsamości zawodu bibliotekarza, integracji środowiskowej. Prezentowano stanowiska, wyrażano opinie władzom państwowym i samorządowym w sprawach najistotniejszych dla funkcjonowania bibliotek.

Mamy nadzieję, że działalność Zarządu Głównego Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich w latach 2005-2009 przyczyniła się do wskazania społeczeństwu roli bibliotek, jako instytucji rozwoju kultury, edukacji, nauki oraz określiła perspektywy realizacji nowych wyzwań, zwłaszcza w zakresie unowocześniania warsztatu bibliotecznego, kształtowania stereotypu zawodu bibliotekarza.

Opracowanie: Maria Burchard
we współpracy z Anną Grzecznowską i Januszem Nowickim