Drukowany EO książek i czasopism odegrał kluczowa rolę w budowie zasobów największych polskich bibliotek i archiwizacji polskiego piśmiennictwa, jak również we wsparciu dydaktyki akademickiej i badań naukowych. Nadal jest podstawowym źródłem wpływu w bibliotekach, otrzymujących na mocy Rozporządzania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dn. 6 marca 1997 r. w sprawie wykazu bibliotek uprawnionych do otrzymywania egzemplarzy obowiązkowych poszczególnych rodzajów publikacji oraz zasad i trybu ich przekazywania.

Środowisko biblioteczne przyjęło do wiadomości konieczność zmian w ustawie o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych z dn. 7 listopada 1996 r. i zastąpieniu części egzemplarzy analogowych postacią elektroniczną. Czynnikami, które wpłynęły na podjęcie dyskusji o zmianach w obowiązującej obecnie ustawie o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych są m.in.: zmiany technologiczne i rosnąca popularność publikacji w postaci elektronicznej, znacznie krótszy czas dostępu do publikacji cyfrowych oraz szczupłość magazynów bibliotecznych i ogromne koszty budowy nowych pomieszczeń magazynowych służących przechowywaniu zbiorów w postaci analogowej

Zmiany w sposobie dostarczania egzemplarza obowiązkowego do bibliotek są możliwe wyłącznie w warunkach stworzenia cyfrowej alternatywy, funkcjonalnej z punktu widzenia czytelników i bezpiecznej technologicznie dla zapewnienia ciągłości i spójności polskich zasobów bibliotecznych. Istotnym elementem zmian jest również objęcie egzemplarzem obowiązkowym nowych typów publikacji, które nie zostały uwzględnione w Ustawie o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych.

Egzemplarz obowiązkowy powinien objąć następujące typy publikacji, wytworzonych i rozpowszechnianych na terenie Rzeczpospolitej Polskiej:

1. dokumenty piśmiennicze, jak: książki, broszury, gazety, czasopisma i inne wydawnictwa ciągłe, druki ulotne, afisze,
2. dokumenty graficzne i graficzno-piśmiennicze, jak: mapy, plakaty, plany, wykresy, tabele, rysunki, ilustracje, nuty,
3. dokumenty audiowizualne utrwalające dźwięk, obraz lub obraz i dźwięk, jak: płyty, taśmy, kasety, przeźrocza, mikrofilmy, mikrofisze,
4. dokumenty elektroniczne, rozpowszechniane na nośnikach fizycznych oraz dostępne online,
5. strony internetowe z domeny .pl.

Bibliotece Narodowej w Warszawie i Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie będzie przekazywane po dwa egzemplarze obowiązkowe publikacji w postaci analogowej, z obowiązkiem wieczystej archiwizacji. Bibliotece Sejmowej w Warszawie - po jednym egzemplarzu obowiązkowym dzienników urzędowych organów administracji rządowej. Wojewódzkie biblioteki publiczne będą otrzymywały po 1 egz. publikacji, wydawanych na terenie województwa. Ponadto Bibliotece Narodowej, prowadzącej Centralne Repozytorium Elektronicznego Egzemplarza Obowiązkowego, przekazywana będzie ponadto jedna kopia każdej publikacji w postaci elektronicznej.

Projekt, realizacja i wdrożenie Centralnego Repozytorium e-EO, umieszczonego w Bibliotece Narodowej – centrum kompetencji w zakresie digitalizacji zbiorów bibliotecznych, wymaga finansowania ze środków pozostających w dyspozycji Państwa oraz koordynacji i nadzoru przez komitet sterujący, w którym obok przedstawicieli wykonawcy zasiądą zewnętrzni eksperci, reprezentujący oba resorty: kultury oraz nauki i szkolnictwa wyższego.

Dostęp do e-EO powinien być gwarantowany dla bibliotek uniwersyteckich (w rozumieniu tradycyjnym), Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy, Książnicy Pomorskiej w Szczecinie oraz Biblioteki Śląskiej w Katowicach.

Proponowane zasady udostępniania: jeden dostęp w każdej bibliotece w danej jednostce czasu, z dowolnego komputera identyfikowanego jako pracujący w sieci danej biblioteki, z możliwością kopiowania w zakresie dopuszczanym przez prawo autorskie. W celu ochrony i umożliwienia zdefiniowania i rozpoznania źródła kopii publikacje będą znakowane (metody DRM, steganografia np. niewidoczne dla człowieka cyfrowe znaki wodne, itp). Transmisja chronionej zawartości do terminala będzie zaszyfrowana.

Bezpieczne mechanizmy dostępu do zasobów zrealizowane będą przez mechanizmy kontroli dostępu, izolacji, segmentacji, ochrony styków międzysieciowych, zapewnienie silnych mechanizmów identyfikacji i uwierzytelniania użytkowników. Zagadnienia te zazębiają się z kwestiami występującymi w obszarze bezpieczeństwa danych i transmisji.

Bezpieczeństwo danych i transmisji zrealizowane będzie przez zapewnienie wiarygodnych mechanizmów poufności danych zarówno przechowywanych na nośnikach, jak i bezpieczeństwo transmisji np. poprzez stworzenia wydzielonej bezpiecznej infrastruktury telekomunikacyjnej czy zapewnienie mechanizmów poufność w warstwie aplikacji.

Proponowana konfiguracja sprzętowo-programowa zapewnia bezpieczeństwo systemu na kilka sposobów:

• Dla zapewnienia skutecznych mechanizmów ochrony i kontroli dostępu na styku z siecią Internet w centrum podstawowym jak i w centrum zapasowym zostaną umieszczone przegrody typu firewall.
• Dla zapewnienia odporności na ataki oraz wysokiego poziomu bezpieczeństwa, pomiędzy firewallem, a serwerem aplikacyjnym zostanie umieszczona (pracująca w trybie In-line) sonda systemu IPS odpowiedzialna za kontekstowa kontrole treści przesyłanych do serwera aplikacyjnego przez wykrywanie prób ataków, które są ukryte w dozwolonym ruchu przychodzącym na akceptowanych portach akceptowanych ze względu na udostępnione usługi systemu).
• SSL – komunikacja poprzez Internet odbywa się za pomocą protokołu HTTPS (czyli transmitowane dane są zaszyfrowane).
• Silne uwierzytelnianie – dostęp do maszyn webowych i aplikacyjnych za pomocą logowania opartego o token.
• System DRM (ang. Digital Rights Management) – aby zapewnić, że publikacje chronione zostaną odczytane tylko i wyłącznie na uprawnionych terminalach zostanie zaprojektowany system DRM, wymagający „grubego klienta” po stronie aplikacji i przekazujący zaszyfrowana postać publikacji możliwą do odszyfrowania jedynie na danym terminalu.

Strony internetowe z domeny .pl będą pozyskiwane przez Bibliotekę Narodową drogą harvestowania za pomocą oprogramowania zalecanego przez International Internet Preservation Consortium i przechowywane w Centralnym Repozytorium Elektronicznego Egzemplarza Obowiązkowego.

Wdrożenie projektu e-EO powinno być poprzedzone analizą kosztów projektu (serwery w BN, nowe etaty, opracowanie danych, archiwizacja itp.) w porównaniu z kosztami EO tradycyjnego, z punktu widzenia Państwa (czyli bibliotek).

Do czasu zatwierdzenia nowego projektu ustawy o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych biblioteki postulują pozostawienie status quo w zakresie liczby drukowanych EO, przekazywanych zgodnie z obowiązująca ustawą.

Stanowisko zostało przedstawione wydawcom na spotkaniu grupy roboczej ds. eo 1 lutego 2010 r.