|
Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich w odpowiedzi na prośbę Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, przygotowało opinię nt. propozycji zakresu ekspertyzy zamawianej przez MNiSW "Otwarte modele komunikacji naukowej w Polsce". Czytamy w niej m.in.:
"Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich z zadowoleniem przyjmuje działania podjęte przez MNiSW na rzecz propagowania w Polsce idei Otwartej Nauki. Biblioteki od kilkunastu już lat i to w coraz szerszym zakresie współpracują w trybie dzielenia się pracą i wspólnego wykorzystywania jej efektów przy użyciu nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Dobrym przykładem jest tu współpraca w zakresie budowania katalogu centralnego NUKAT, jako źródła centralnej informacji o zasobach bibliotek oraz gotowych opisów, otwartego do powszechnego wykorzystania w katalogach bibliotecznych, a także współpraca bibliotek w zakresie budowania i udostępniania zasobów cyfrowych.
Generalnie w zakresie ekspertyzy zabrakło uwzględnienia bibliotek jako istotnego elementu zaplecza nauki, a więc brakuje uwzględnienia analizy istniejących w Polsce zbiorów informacji o publikacjach (katalogów bibliotecznych) i ich powiązania z zawartością repozytoriów oraz kolekcji cyfrowych. W opisach katalogowych mogą być i zawierane są adresy dostępu do postaci cyfrowych danych publikacji, jest to zatem jedna z istotnych metod dostępu do poszukiwanych treści.
W projektowaniu otwartych modeli komunikacji naukowej w Polsce należy położyć szczególny nacisk na zastosowanie rozwiązań zgodnych z międzynarodowymi standardami, które gwarantują wymianę danych, możliwość przenoszenia i udostępniania ich w innych standardowych formatach, aby były dostępne i czytelne z każdego komputera i dla każdego użytkownika na świecie i dla każdej poważnej wyszukiwarki.
Nie można także zapominać o braku Polskiego Katalogu Składowego Książek (ogólnopolskiej bazy informacji o nowościach i zapowiedziach wydawniczych), który powinien dawać pierwszy, wczesny sygnał o wydawanej publikacji. Informacja o niej powinna się w pewnym momencie spotykać z informacją nt. postaci cyfrowej danej informacji.
Zwracamy uwagę, iż wiele zasobów naukowych wciąż pozostaje i jest publikowanych w postaci niecyfrowej i wobec braku dostępu on-line do nich należy przynajmniej zadbać o spójną, pełną informację o nich i dostępie do nich.
Nie istnieje również ogólnopolski system wspomagający i ułatwiający obsługę dostarczania niezbędnych naukowcom artykułów i publikacji, zwłaszcza w postaci niecyfrowej (w ramach tzw. wypożyczeń międzybibliotecznych).
Realizacja idei otwartej nauki powinna uwzględniać zarówno informacje o publikacjach jak i wszystkie uwarunkowania zmierzające do jak najpełniejszego ogłaszania tych publikacji (wyników badań, artykułów, prac naukowych, książek itp.) w Internecie.
Warto także wziąć pod uwagę dostarczanie tych wszystkich zasobów informacyjnych użytkownikom w jak najprostszej do przeszukania, oceny i wykorzystania formie. Realizowana pod patronatem i ze środków MNiSW Wirtualna Biblioteka Nauki jest dobrym krokiem w tym kierunku, należy jednak rozważyć uzupełnienie jej o obecnie nieuwzględnione bazy takie jak NUKAT oraz zastosowanie w niej już gotowych, nowoczesnych, wyposażonych w niezbędne funkcje (np. opcje tworzenia zestawień bibliograficznych) narzędzi do zbiorczego przeszukiwania, prezentacji i wykorzystywania zasobów dostarczanych przez WBN. W przeciwnym przypadku użytkownicy nie wykorzystają w pełni udostępnionych im zasobów."
Szczegółowe uwagi i uzupełnienia do propozycji MNiSW |