W dniu 21 września 2009 roku została podpisana Umowa o dofinansowanie Projektu: „Rozbudowa i przekształcenie bibliograficznej bazy danych AGRO w bazę bibliograficzno-abstraktową z wykorzystaniem oprogramowania YADDA”, pomiędzy Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego reprezentowanym przez Pana Grzegorza Żbikowskiego – Dyrektora Departamentu Systemów Informatycznych a Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu reprezentowanym przez prof. dr hab. Grzegorza Skrzypczaka – Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu oraz Panią Barbarę Gierszewską-Szrajber – Kwestora Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Projekt realizowany jest od dnia 01.01.2009 do dnia 31.12.2013 roku, a całkowity koszt realizacji wyniesie 4 852 298,00 złotych.

Celem projektu jest zastosowanie zaawansowanych aplikacji w celu stworzenia szybkiej informacji elektronicznej o zasobach i wynikach badań naukowych oraz umożliwienie dostępu do niej środowisku naukowemu i przedsiębiorstwom w Polsce. Rolę tę spełniać będzie dziedzinowa bibliograficzna baza danych AGRO tworzona od 1993 roku przez zespół autorski pracowników Biblioteki Głównej i Centrum Informacji Naukowej Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Zakres tematyczny bazy AGRO to nauki przyrodnicze i rolnicze oraz dziedziny pokrewne. W szczególności są to: rolnictwo, leśnictwo, technologia żywności, nauka o żywieniu, dietetyka, choroby człowieka, roślin i zwierząt, hodowla zwierząt, technika rolnicza, melioracje, ogrodnictwo, technologia drewna, ergonomia, ochrona środowiska, ekologia, zootechnika, weterynaria, ekonomika rolnictwa, biotechnologia, biochemia, mikrobiologia, agroturystyka, przemysł drzewny, przemysł spożywczy, przemysł skórzany, przemysł chłodniczy, przemysł fermentacyjny, przetwórstwo owoców i warzyw, przemysł piekarski i cukierniczy, ochrona środowiska, inżynieria środowiska, integracja europejska wraz z ustawodawstwem unijnym, zarządzanie jakością, systemy jakości, organizacja przedsiębiorstwa, zarządzanie organizacją, bezpieczeństwo żywnościowe, gospodarka żywnościowa, przemysł mięsny itp.

Baza AGRO zawiera opisy bibliograficzne (rekordy bazy) publikacji umieszczonych w polskich czasopismach wydawanych w języku polskim i angielskim lub innych językach obcych ze streszczeniami w języku polskim lub angielskim. Baza AGRO rejestruje publikacje z 899 tytułów czasopism naukowych, popularnonaukowych i fachowych. W systemie tworzenia i zapewnienia funkcjonowania bazy AGRO stosuje się język informacyjno-wyszukiwawczy o wyspecjalizowanych funkcjach, umożliwiający odtwarzanie treści i wyszukiwanie dokumentów na zapytanie użytkownika. Słownictwo języka informacyjno-wyszukiwawczego tworzą wyrażenia zwane słowami kluczowymi, oparte na języku naturalnym. Słowniki słów kluczowych (polski i angielski) są uporządkowane alfabetycznie, nie zawierają synonimów, są słownikami kontrolowanymi i są przyjazne dla użytkowników.

W chwili obecnej rekordy bazy AGRO nie zawierają abstraktów i bibliografii załącznikowej. Nawiązana w styczniu 2007 roku współpraca z ICM w Warszawie umożliwia rozpowszechnianie bazy w Bibliotece Wirtualnej Nauki na platformie YADDA, a projekt umożliwi przekształcenie bazy AGRO w bazę bibliograficzno-abstraktową. Od grudnia 2008 roku baza AGRO jest dostępna w Internecie nieodpłatnie wszystkim zainteresowanym. Baza AGRO jako narzędzie w postaci cyfrowej o zawartości polskich czasopism dzięki zastosowaniu najnowszych technologii informatycznych przyczyni się w dobie społeczeństwa informacyjnego do wzrostu znaczenia nauki w rozwoju gospodarczym, do wzrostu konkurencyjności polskiej nauki, a także zwiększenia innowacyjności przedsiębiorstw. System udostępniania informacji zawartych w bazie tworzy elektroniczną usługę publiczną na rzecz obywateli i przedsiębiorców. Zapewni rozwój polskich zasobów cyfrowych w Internecie, które to zasoby są istotne i znaczące dla polskiej gospodarki i rozwoju przedsiębiorczości.

Projekt zakłada rozbudowę i uatrakcyjnienie bazy AGRO poprzez przekształcenie jej w bazę abstraktową, co znacznie wzbogaci informacje zawarte w obrębie każdego rekordu bazy. Do rekordów bieżących bazy i już istniejących będą dodane streszczenia artykułów w języku polskim i angielskim oraz bibliografia załącznikowa poprzez skanowanie z wykorzystaniem oprogramowania OCR. Planuje się także tłumaczenie słów kluczowych z języka angielskiego na język polski w rekordach angielskich bazy AGRO. Pod względem ilościowym do roku 2013 przewiduje się wzrost zindeksowanych artykułów z czasopism do 478200 rekordów. Planowane na rok 2010 wprowadzenie linków do pełnych tekstów w ilości ok. 15% wszystkich indeksowanych tytułów podniesie znacznie wartość użytkową bazy.

Umieszczenie bazy w Bibliotece Wirtualnej Nauki pozwoli na zwielokrotnienie możliwości wyszukiwawczych dla użytkowników poszukujących literatury na interesujący ich temat. Platforma YADDA w ICM w Warszawie pozwoli na przeglądanie zawartości bazy od strony tytułów artykułów, nazwisk autorów artykułów oraz słów kluczowych. W 2010 roku umieszczone zostaną w interfejsie bazy słowniki słów kluczowych w języku polskim i angielskim. Należy zaznaczyć, iż przy wyszukiwaniu można łączyć słowa kluczowe polskie i angielskie w celu zawężenia poszukiwania na temat. Możliwe jest przeszukiwanie bazy według tytułów czasopism i uzyskanie informacji o zindeksowanych rocznikach, tomach i zeszytach danego tytułu. Realizacja projektu polegającego na rozbudowie bazy AGRO pod względem jakościowym i ilościowym przyczyni się do wzrostu liczby użytkowników z różnych sfer życia naukowego i społecznego, do wzrostu poziomu kształcenia studentów, kadry naukowej i pracowników organizacji gospodarczych. Czas trwania projektu to lata 2009-2013. Baza AGRO będzie dostępna dla wszystkich zainteresowanych do końca 2018 roku.

Działanie zapewni środowisku naukowemu w Polsce stały i bezpieczny dostęp do zaawansowanej infrastruktury informatycznej bazy danych, przez co umożliwi nowoczesnym jednostkom naukowym prowadzenie zaawansowanych aplikacji i będzie warunkiem działalności badawczej na poziomie odpowiadającym normom światowym i europejskim. Rozwój infrastruktury informatycznej i informacyjnej nauki oraz zasobów cyfrowych jest istotnym elementem procesu budowania społeczeństwa informacyjnego.

Nadesłała Hanna Agacińska

Biblioteka Główna i Centrum Informacji Naukowej Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu