W ramach 55. Międzynarodowych Targów Książki w PKiN odbyła się 21 maja br. konferencja zorganizowana przez redakcję „Wiadomości Księgarskich” poświęcona utrzymaniu zerowej stawki VAT na książki. Wśród obecnych byli zainteresowani bezpośrednio tematem: księgarze, wydawcy, bibliotekarze, w tym przedstawiciele organizacji branżowych (Polskiej Izby Książki, Izby Księgarstwa Polskiego, Stowarzyszenia Księgarzy Polskich, Izby Księgarzy z Wrocławia, Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek oraz Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich), jak również przedstawiciele mediów.

Iwona Kordjak, redaktor naczelna „Monitora Podatkowego” mówiła o aktualnej sytuacji podatkowej w Polsce. Od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w kraju obowiązuje unijny system opodatkowania VAT, w którym kraje członkowskie stosują stawkę podstawową nie mniejszą niż 15%, a w ściśle określonych przypadkach mają prawo do stawki zredukowanej, nie mniejszej niż 5%. W Polsce obowiązuje VAT dwudziestodwuprocentowy, a stawka zredukowana wynosi 7%. W szczególnych przypadkach są stosowane mniejsze stawki. Jest to wynik przeprowadzonych negocjacji państw, które wchodząc do UE, wprowadziły taki zapis w swoim traktacie akcesyjnym. W poszczególnych krajach unijnych stosuje się różne stawki podatku VAT na książki, np. w Wielkiej Brytanii, Irlandii (bezterminowo) i Norwegii – 0%, Hiszpanii – 4%, Francji – 5,5%, Niemczech – 7%, a Danii – 25%.

Polska, na podstawie podpisanego traktatu z 2004 roku oraz przeprowadzonych w latach następnych negocjacji, może stosować 0% stawkę podatku VAT na książki i czasopisma specjalistyczne do końca 2010 roku. Władze Unii Europejskiej przyjęły wówczas uzasadnienie, że wzrost cen i spadek popytu w warunkach stosunkowo niskich dochodów w Polsce, mógłby prowadzić do pogłębienia spadku czytelnictwa i barier w edukacji. Aby utrzymać zerową stawkę podatku VAT na książki musi być jednomyślność rady ECOFIN złożonej z ministrów finansów krajów członkowskich. Wyłączną inicjatywę prawodawczą w sprawie stawki VAT na książki ma Komisja Europejska. Jeśli nie zostaną podjęte żadne działania, to prawo do stosowania przez Polskę stawki zerowej wygasa z końcem tego roku i od stycznia 2011 roku zgodnie ze 112. dyrektywą UE obowiązywać będzie stawka 7%. Aby tego uniknąć, Polska powinna wystąpić z inicjatywą przedłużenia zerowej stawki, odpowiednio to argumentując.

Prowadząca spotkanie Anna Pietruczak, zastępca redaktora naczelnego „Wiadomości Księgarskich”, odczytała komunikat i stanowisko Ministerstwa Finansów w sprawie stawek podatku VAT od 2011 r. W przekazanej informacji było zapewnienie MF, że zwróci się do Komisji Europejskiej z prośbą o podjęcie działań zmierzających do zmiany dyrektywy regulującej wysokość stawek VAT na niektóre artykuły w państwach UE, aby utrzymać możliwość ich preferencyjnego opodatkowania. Jednocześnie, aby ograniczyć skutek ewentualnego wygaśnięcia przepisów dotyczących preferencyjnych stawek VAT, MF przedstawi projekt nowelizacji ustawy o VAT.

Przedstawiono również stanowiska w tej kwestii organizacji ze środowiska książki. Obecni ich prezesi Piotr Marciszuk (PIK), Jan Lus (IKP), Waldemar Janaszkiewicz (SKP), wiceprezes Aniela Topulos (PTWK), Bożena Wójcik (IK z Wrocławia) oraz sekretarz generalny Marzena Przybysz (SBP) podtrzymali dotychczasowe stanowisko swych organizacji, które odzwierciedla wspólny pogląd - utrzymanie stanu obecnego stawki VAT na książki i czasopisma specjalistyczne. Mówiono o dotychczasowych działaniach w tej sprawie. Uargumentowane stanowisko SBP, które jest tożsame z prezentowanym poglądem środowiska bibliotekarskiego, zgodnie z którym konieczność utrzymania 0% stawki podatku VAT wynika z potrzeby wspierania czytelnictwa w Polsce i respektowania podstawowego priorytetu unijnego – polityki równych szans, zostało przekazane MKiDN w dniu 22 marca br. W uzyskanej odpowiedzi minister kultury i dziedzictwa narodowego, Bogdan Zdrojewski, poparł stanowisko ZG SBP.

Na konferencji był obecny Grzegorz Gauden, dyrektor Instytutu Książki, który zapewnił o poparciu ministra kultury i dziedzictwa narodowego dla przedłużenia okresu stosowania zerowej stawki podatku VAT na książki. Nawiązał do nieustannego lobbingowania ww. sprawy wśród polityków, ciągłego jej nagłaśniania oraz do wspólnej petycji organizacji, związków zawodowych i stowarzyszeń działających w sektorze książki o przedłużenie zerowej stawki podatku VAT na książki po 2010 roku.

Nadesłała:
Marzena Przybysz
Sekretarz generalny SBP

_K.S.