Bernard Rentier
University of Liége, Belgia

Wprowadzanie w życie uniwersytetu polityki otwartego dostępu do wiedzy

Implementation of Open Access to knowledge policy in university community

Abstrakt

Wprowadzenie w życie idei Open Access przynosi uczelniom korzyści; uczelnie z kolei winny odgrywać wiodącą rolę w szerzeniu i kształtowaniu polityki OA w środowisku pracowników naukowo-badawczych. Na uniwersytecie w Liege politykę OA uznano za obowiązującą w listopadzie 2008 r., tj. z chwilą utworzenia instytucjonalnego repozytorium ORBi, gotowego gromadzić wyniki pracy naukowej pracowników naukowo-badawczych uczelni.

Naukowcy zostali zobowiązani do deponowania swoich prac w repozytorium ORBi natychmiast po ich zrecenzowaniu. Jeśli obowiązuje embargo wydawcy na udostępnianie artykułu, wówczas, może on pozostać niewidoczny w repozytorium do końca wymaganego okresu. Po jego upływie oprogramowanie repozytorium automatycznie umożliwi dostęp do dokumentu.

W referacie wyjaśniono dlaczego właśnie repozytoria instytucjonalne są najlepszym miejscem gromadzenia i przechowywania treści naukowych oraz omówiono rolę repozytoriów tematycznych (dziedzinowych), uzupełniających repozytoria o charakterze ogólnym.

ORBi jest narzędziem promującym zarówno Uniwersytet w Liege, jak i poszczególnych naukowców. Z chwilą wprowadzenia obowiązku deponowania prac naukowych, w uczelnianym repozytorium było poniżej tysiąca pełnych tekstów artykułów. Rok później repozytorium liczyło już ponad 14 tysięcy pełnotekstowych dokumentów. To pokazuje efekty zaakceptowanej na uczelni polityki uniwersytetu, dotyczącej obowiązkowego deponowania publikacji w repozytorium. Naukowcy, których prace stały się widoczne, są niezmiernie zadowoleni z rezultatów takiej promocji. Owa widoczność i oddziaływanie, jakie dzięki niej mogą wywierać prace naukowe sprawiły, że pracownicy uczelni są osobiście zainteresowani zamieszczaniem swoich prac w repozytorium. Porównanie liczby dokumentów zdeponowanych w ORBi z liczbą dokumentów zgromadzonych w innych repozytoriach uczelnianych, w których zamieszczanie dokumentów nie jest obowiązkowe, pokazuje wyraźnie dobre rezultaty polityki obowiązkowego deponowania dokumentów w repozytorium uczelnianym.

Na zakończenie kilka słów o EOS (Enabling Open Scholarship). Jest to nowa organizacja skupiająca zarządzających uniwersytetami w celu promocji zasad otwartej nauki w środowisku uniwersyteckim.

Abstract

presentation

Universities both benefit from Open Access and should be leading the research community in thinking and policy on the topic. At the University of Liege we introduced a mandatory Open Access policy in November 2008, once our institutional repository, ORBi, was constructed and ready for collecting the outputs of our researchers.

The policy requires researchers to deposit their articles in ORBi as soon as they have been peer-reviewed. If there is a publisher embargo involved, then they may keep the full-text until the embargo is over. The repository software opens the document automatically at the end of the embargo period.

In my talk I will discuss why institutional repositories are the best location for collecting the content and the role of thematic (subject) repositories as partners in the overall picture.

ORBi is a tool for promoting both the University of Liege and our individual researchers. At the time of the introduction of the mandate there were fewer than 1000 full-text articles in ORBi. A year later there were over 14,000 full-text items. This shows the effect of an acceptable mandatory policy, and the researchers whose work is now getting so much greater visibility are extremely pleased with the outcome. This visibility and impact is now a personal incentive for our researchers to comply with the policy. The results are easily seen when the level of content of ORBi is compared with content in other repositories without a mandate.

I will finish by talking about EOS (Enabling Open Scholarship). This is a new organisation for university managers to promote the principles of open scholarship within universities.

Biogram

Profesor Bernard Rentier (ur. 1947) jest rektorem Uniwersytetu w Liege w Belgii. Studiował biologię i wirusologię w Liege, w 1970 r. uzyskał magisterium z biologii, w roku 1976 zrobił doktorat z wirusologii. W latach 1970-1976 był asystentem na Wydziale Mikrobiologii Ogólnej i Medycznej Uniwersytetu w Liege, a następnie w latach 1976-1981 pracował w Narodowym Instytucie Zdrowia Stanów Zjednoczonych w Departamencie Chorób Zakaźnych (Infectious Diseases Branch, National Institute for Neurological Diseases and Stroke, NIH). Od 1981 r. był dyrektorem Katedry Wirusologii i Immunologii na Wydziale Mikrobiologii Uniwersytetu w Liege, zaś w 1997 r. został prorektorem odpowiedzialnym za modernizację i ogólną reformę bibliotek uniwersytetu. W roku 2009 został po raz drugi wybrany rektorem Uniwersytetu w Liege, a w latach 2007-2009 przewodniczył Konferencji Rektorów. Zdobył wiele nagród z dziedziny wirusologii i immunologii. W 1991 r. stworzył – i nadal prowadzi – BioLiege, lokalne stowarzyszenie skupiające biotechnologów zarówno ze środowisk akademickich, jak i tych związanych z przemysłem. Jest pomysłodawcą projektu GIGA dotyczącego wykorzystania biologii molekularnej w medycynie, realizowanego na Uniwersytecie w Liege. Prowadzi fundację WAVE, zajmującą się badaniami nad ospą wietrzną i półpaścem w Europie, jest także wiceprzewodniczącym Europejskiej Federacji Biotechnologii (European Federation for Biotechnology). Obecnie stoi na czele Narodowej Fundacji na rzecz Badań Naukowych (FNRS – National Fund for Scientific Research). Jest gorącym zwolennikiem inicjatywy Open Access, czemu dał wyraz, doprowadzając do tego, że zarówno Uniwersytet w Liege, jak i FNRS podpisały Deklarację Berlińską w sprawie OA.

Biography

Professor Bernard Rentier (born 1947) is Rector of the University of Liege in Belgium. He studied Biology and Virology in Liege, where he obtained his MS in Biology in 1970, his PhD in Virology in 1976 and his DSc in Virology in 1982. After his employment as assistant (1970-1976) at the ULg's department of General & Medical Microbiology he was appointed (1976-1981) at the Infectious Diseases Branch, National Institute for Neurological Diseases and Stroke, NIH, Bethesda MD, USA. From 1981 he was Head of Virology and Immunology Unit, Dept. of Microbiology, ULg and was appointed Vice-Rector in 1997, in charge of the modernisation and general reform of the University's libraries. He was elected Rector and President in 2005, reelected in 2009. During his professional career he has won several prizes and awards in the fields of virology and immunology. He created (1991) and still chairs BioLiege, a local association of academic and corporate biotechnologists. At ULg, he has launched the GIGA project in medical molecular biology. He also chairs WAVE, a foundation for the study of varicella and zoster in Europe and he is Vice-President of the European Federation of Biotechnology. In the French-speaking Community of Belgium, he chairs the Rectors' Conference (2007-2009) and the National Fund for Scientific Research (FNRS, 2005-2006, 2008-2011). He has been a strong advocate of the Open Access (OA) movement and has concretised it by having his university and the FNRS sign the Berlin Declaration on OA, by imposing an institutional repository (IR) mandate in his university, and by extending the mandate to the FNRS as a research funding organisation.