Marcin Werla
Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe

Otwarte zasoby naukowe w Polsce – wybrane projekty i inicjatywy, współpraca europejska

Open science resources in Poland – selected projects and initiative, European co-operation

Abstrakt

prezentacja

Funkcjonująca w Polsce sieć kilkudziesięciu rozproszonych bibliotek cyfrowych to efekt wieloletniej współpracy kilkuset instytucji z całej Polski. Wiele z tych instytucji to biblioteki wyższych uczelni czy instytutów naukowych. Dzięki temu publikacje udostępniane w polskich bibliotekach cyfrowych, poza dziedzictwem narodowym czy regionaliami, obejmują też materiały naukowe – zarówno te wydawane współcześnie, powstające w formie cyfrowej (ang. born digital), jak i materiały starsze, digitalizowane przed udostępnieniem w Internecie.

Wypracowane w ramach rozwoju bibliotek cyfrowych w Polsce modele organizacyjne – regionalne i instytucjonalne biblioteki cyfrowe – oraz połączenie tych bibliotek, zrealizowane w 2007 r. przy udziale Federacji Bibliotek Cyfrowych, stanowią stabilną infrastrukturę do publikowania różnorodnych materiałów na zasadach Open Access. Ponadto na ukończeniu są prace mające znacznie ułatwić autorom samodzielne deponowanie swoich prac w polskich bibliotekach cyfrowych w modelu autoarchiwizacji (ang. self-archiving). Połączenie sprawdzonych w praktyce modeli organizacyjnych oraz efektywnych rozwiązań technicznych, a także determinacji i entuzjazmu twórców polskich bibliotek cyfrowych umożliwiło wprowadzenie zasobów tych bibliotek do Europeany, co miało miejsce w grudniu 2009 r. Na podobnych zasadach możliwe jest przyłączenie się polskich bibliotek cyfrowych do inicjatyw takich jak Scientific Commons, DRIVER Search Portal czy DART-Europe.

W ramach niniejszego referatu, poza omówieniem roli funkcjonujących w Polsce bibliotek cyfrowych w udostępnianiu i promocji materiałów naukowych i edukacyjnych w nurcie Open Access, przedstawiony zostanie również przegląd innych polskich projektów i inicjatyw związanych z tym nurtem, w tym również wydawnictw i czasopism.

Abstract

Polish network embracing several dozen of distributed libraries is a result of long-term co-operation of hundreds of institutions from all over Poland. Many of them are university and research libraries. That is why Polish digital libraries, beside national heritage and regional materials, include scholarly documents both newly published digital-born and much older, digitized before being made available in the Internet.

Organizational models established during the process of digital libraries development in Poland – namely regional and institutional libraries – connected in one system with help of Digital Libraries Federation in 2007 constituted solid infrastructure for various types of documents publishing in OA mode. Mechanisms, which shall significantly facilitate self-archiving in Polish digital libraries, are almost completed. A combination of well-tried organizational models, effective technical solutions as well as determination and enthusiasm represented by Polish digital libraries creators resulted in inclusion of the libraries resources into Europeana in December 2009. On the similar basis aforementioned resources are possible to be incorporated into such initiatives as Scientific Commons, DRIVER Search Portal or DART-Europe.

The paper describes the role Polish digital libraries play in providing access to and promoting scholarly and educational materials published in OA mode and also presents other Polish projects, initiatives, including journals and publishers, related to open access movement.

Biogram

Marcin Werla jest absolwentem kierunku informatyka na Politechnice Poznańskiej. Od 2002 r. pracuje w Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym jako analityk systemów komputerowych. Od roku 2004 prowadzi Zespół Bibliotek Cyfrowych PCSS, odpowiedzialny m.in. za rozwój oprogramowania dLibra, Federację Bibliotek Cyfrowych oraz koordynację przyłączania zasobów polskich lokalnych i regionalnych bibliotek cyfrowych do Europeany. Współorganizator cyklicznych warsztatów „Biblioteki cyfrowe” i konferencji „Polskie Biblioteki Cyfrowe”. Jego zainteresowana zawodowe obejmują architekturę bibliotek cyfrowych, integrację zasobów rozproszonych bibliotek cyfrowych oraz inżynierię oprogramowania.

Biography

Marcin Werla is a graduate of the Computer Science program at the Poznań University of Technology. Since 2002, he has been working as a Computer Systems Analyst at the Poznań Supercomputing and Networking Center (PCSS). Since 2004, he has been leading the Digital Libraries Team of the PCSS, where he has been responsible for, among others, the development of the dLibra software, the Digital Libraries Federation as well as the coordination of the inclusion of local and regional digital collections in Europeana. He is a co-organizer of the “Digital libraries” workshop series and “Polish Digital Libraries” conferences. His professional interests include architecture of digital libraries, integration of scattered digital library collections as well as software engineering.